<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="T03n0153"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Taishō Tripiṭaka, Electronic version, No. 153 菩萨本缘经</title> <title xml:lang="zh-Hans">大正新修大藏经数位版, No. 153 菩萨本缘经</title> <author>吴 <name role="" type="person">支谦</name>译</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Taisho</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.say</name></respStmt> </editionStmt> <extent>3卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">T</idno>.<idno type="vol">3</idno>.<idno type="no">153</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-07-08 12:38:29 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Taishō Tripiṭaka</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">大正新修大藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">菩萨本缘经</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Text as provided by Mr. Hsiao Chen-Kuo, Text as provided by Mr. Christian Wittern, Text as provided by Anonymous from USA, Punctuated text as provided by Jasmine</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">萧镇国大德提供，维习安大德提供，北美某大德提供，Jasmine 提供新式标点</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>新式标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【大】</witness> <witness xml:id="wit1">【宋】</witness> <witness xml:id="wit2">【元】</witness> <witness xml:id="wit3">【明】</witness> <witness xml:id="wit4">【丽-CB】</witness> <witness xml:id="wit5">【宫-CB】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00006"> <charName>CBETA CHARACTER CB00006</charName> <mapping cb:dec="983046" type="PUA">U+F0006</mapping> <mapping type="unicode">U+249B2</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>璩</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(王*巨)/木]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00626"> <charName>CBETA CHARACTER CB00626</charName> <mapping cb:dec="983666" type="PUA">U+F0272</mapping> <mapping type="unicode">U+3CB2</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[叠*毛]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01040"> <charName>CBETA CHARACTER CB01040</charName> <mapping cb:dec="984080" type="PUA">U+F0410</mapping> <mapping type="unicode">U+2DABF</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[此/束]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="1999-08-10T22:41:08"> CW (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT (99/8/10) </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone n="1" unit="juan"/> <lb n="0052b03" ed="T"/> <lb n="0052b04" ed="T"/> <lb n="0052b05" ed="T"/><cb:docNumber>No. 153</cb:docNumber> <lb n="0052b06" ed="T"/><cb:juan n="001" fun="open"><cb:mulu n="001" type="卷"/><cb:jhead><title><anchor xml:id="nkr_note_orig_0052013" n="0052013"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0052013" n="0052013"/><anchor xml:id="beg0052013" n="0052013"/>菩<anchor xml:id="end0052013"/>萨本缘经</title>卷<anchor xml:id="nkr_note_orig_0052014" n="0052014"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0052014" n="0052014"/><anchor xml:id="beg0052014" n="0052014"/>上<anchor xml:id="end0052014"/></cb:jhead></cb:juan> <lb n="0052b07" ed="T"/> <lb n="0052b08" ed="T"/><byline cb:type="author"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0052015" n="0052015"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0052015" n="0052015"/><anchor xml:id="beg0052015" n="0052015"/>僧伽斯那撰<anchor xml:id="end0052015"/></byline> <lb n="0052b09" ed="T"/><byline cb:type="Translator">吴月氏优婆塞<name role="" type="person">支谦</name><anchor xml:id="nkr_note_orig_0052016" n="0052016"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0052016" n="0052016"/><anchor xml:id="beg0052016" n="0052016"/>字恭明<anchor xml:id="end0052016"/>译</byline> <lb n="0052b10" ed="T"/><cb:div type="pin"><cb:mulu level="1" n="1" type="品">1 毘罗摩品</cb:mulu><head>毘罗摩品第一</head> <lb n="0052b11" ed="T"/><lg type="regular" xml:id="lgT03p0052b1101"><l>若心<anchor xml:id="nkr_note_orig_0052017" n="0052017"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0052017" n="0052017"/><anchor xml:id="beg0052017" n="0052017"/>狭<anchor xml:id="end0052017"/>劣者，</l><l>虽多行佈施，</l> <lb n="0052b12" ed="T"/><l>受者不淸净，</l><l>故令果报少；</l> <lb n="0052b13" ed="T"/><l>若行惠施时，</l><l>福田虽不净，</l> <lb n="0052b14" ed="T"/><l>能生廣大心，</l><l>果报无有量。</l></lg> <lb n="0052b15" ed="T"/><p xml:id="pT03p0052b1501">我昔曾闻：</p><p xml:id="pT03p0052b1505" cb:place="inline">过去有王，名地自在，受性暴恶， <lb n="0052b16" ed="T"/>好行征伐。时，有小国八万诸王，首戴宝冠常 <lb n="0052b17" ed="T"/>来朝侍；其王口恶，身行无善，常为非法侵 <lb n="0052b18" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0052018" n="0052018"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0052018" n="0052018"/><anchor xml:id="beg0052018" n="0052018"/>陵<anchor xml:id="end0052018"/>他境。王有辅相⸺大婆罗门，修淸净行，智 <lb n="0052b19" ed="T"/>人所赞，口言柔软，不宣粗恶，有所造作，能速 <lb n="0052b20" ed="T"/>成办，面目端严，为世所敬，四毘陀典靡不 <lb n="0052b21" ed="T"/>综练；诸婆罗门所有经论，通达解了无有 <lb n="0052b22" ed="T"/>遗馀。</p><p xml:id="pT03p0052b2203" cb:place="inline">是时，辅相年已衰迈，遇病未久，奄尔即 <lb n="0052b23" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0052019" n="0052019"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0052019" n="0052019"/><anchor xml:id="beg0052019" n="0052019"/>亡<anchor xml:id="end0052019"/>。王及人民闻其终殁，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0052020" n="0052020"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0052020" n="0052020"/><anchor xml:id="beg0052020" n="0052020"/>悉<anchor xml:id="end0052020"/>生懊恼，思慕 <lb n="0052b24" ed="T"/>难忍。时，王思念不去须臾，即为臣民而说偈 <lb n="0052b25" ed="T"/>言：</p> <lb n="0052b26" ed="T"/><lg type="regular" xml:id="lgT03p0052b2601"><l>“如何此大地，</l><l>一旦无人治，</l> <lb n="0052b27" ed="T"/><l>如海无主船，</l><l>随风而东西。</l> <lb n="0052b28" ed="T"/><l>我所尊敬者，</l><l>出家已成就，</l> <lb n="0052b29" ed="T"/><l>口善言柔软，</l><l>常能利益世。</l> <pb n="0052c" ed="T" xml:id="T03.0153.0052c"/> <lb n="0052c01" ed="T"/><l>如何便终殁，</l><l>令我心恼闷，</l> <lb n="0052c02" ed="T"/><l>犹如无灯明，</l><l>而入于暗室。”</l></lg> <lb n="0052c03" ed="T"/><p xml:id="pT03p0052c0301">尔时，诸臣即白王言：“唯愿大王宽意莫愁，勿 <lb n="0052c04" ed="T"/>谓国中更无有任为辅相者。是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0052021" n="0052021"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0052021" n="0052021"/><anchor xml:id="beg0052021" n="0052021"/>法<anchor xml:id="end0052021"/>婆罗门虽 <lb n="0052c05" ed="T"/>复命终，其子年幼聪明黠慧，颜貌端正世 <lb n="0052c06" ed="T"/>无及者；发言柔软悦可众心，修行忍辱心 <lb n="0052c07" ed="T"/>常寂静，无有憍慢贡高自大，博学多闻无书 <lb n="0052c08" ed="T"/>不综，利益众生犹如梵王，名毘罗摩。唯愿 <lb n="0052c09" ed="T"/>大王，即命此人以为辅相。”</p><p xml:id="pT03p0052c0911" cb:place="inline">时王答言：“彼若 <lb n="0052c10" ed="T"/>有子如汝说者，我从昔来所未曾闻。”</p><p xml:id="pT03p0052c1015" cb:place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0052022" n="0052022"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0052022" n="0052022"/><anchor xml:id="beg0052022" n="0052022"/>臣<anchor xml:id="end0052022"/>复 <lb n="0052c11" ed="T"/>言：“大王！是婆罗门子常求正法離于邪法， <lb n="0052c12" ed="T"/>爱护己法未能为人。”</p><p xml:id="pT03p0052c1209" cb:place="inline">王即答言：“子若是才 <lb n="0052c13" ed="T"/>人，何得违毁先人家法，若離先业则不得名 <lb n="0052c14" ed="T"/>求正法者，是人先父常以正法佐吾治国，能 <lb n="0052c15" ed="T"/>令吾等远離众恶，虽作如是治国<anchor xml:id="nkr_note_orig_0052023" n="0052023"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0052023" n="0052023"/><anchor xml:id="beg0052023" n="0052023"/>治<anchor xml:id="end0052023"/>务，终 <lb n="0052c16" ed="T"/>不破失婆罗门法，如其彼人如汝说者，便可 <lb n="0052c17" ed="T"/>召来。”</p><p xml:id="pT03p0052c1703" cb:place="inline">诸臣奉命，即遣使者，召毘罗摩，将诣 <lb n="0052c18" ed="T"/>王所。到已就座，敛容而踞，说如是言：“大王！ <lb n="0052c19" ed="T"/>今日以何因缘而见顾命？”</p><p xml:id="pT03p0052c1911" cb:place="inline">王即答言：“汝不 <lb n="0052c20" ed="T"/>知耶！我之薄祐，汝父辅相不幸薨殒，大地倾 <lb n="0052c21" ed="T"/>丧人民扰动，我为之忧，其心迷闷。”</p><p xml:id="pT03p0052c2114" cb:place="inline">时，毘罗摩 <lb n="0052c22" ed="T"/>即白王言：“夫爱别離非王独有如此，皆是有 <lb n="0052c23" ed="T"/>为法相也。大王昔来不曾闻耶！若天、龙、鬼 <lb n="0052c24" ed="T"/>神、阿修罗、犍闼婆、迦楼罗、紧那罗、摩睺罗 <lb n="0052c25" ed="T"/>伽、沙门、婆罗门，若老若少，悉无得離是终 <lb n="0052c26" ed="T"/>殁者。大王！一切众生决定有之。大王！譬如火 <lb n="0052c27" ed="T"/>性悉能烧燃一切之物，无常之法亦复如是， <lb n="0052c28" ed="T"/>悉能壞灭一切众生。王不知耶！是老、病、死，能 <lb n="0052c29" ed="T"/>丧众生，如四衢道头花果之树，常为多人之 <pb n="0053a" ed="T" xml:id="T03.0153.0053a"/> <lb n="0053a01" ed="T"/>所抖擞。大王！譬如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0053001" n="0053001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0053001" n="0053001"/><anchor xml:id="beg0053001" n="0053001"/>驶<anchor xml:id="end0053001"/>河常流不停，众生寿 <lb n="0053a02" ed="T"/>命亦复如是；大王！如金翅鸟投龙宫中，搏撮 <lb n="0053a03" ed="T"/>诸龙而食啖之；亦如狮子在獐<anchor xml:id="nkr_note_orig_0053002" n="0053002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0053002" n="0053002"/><anchor xml:id="beg0053002" n="0053002"/>鹿群威猛<anchor xml:id="end0053002"/>； <lb n="0053a04" ed="T"/>一切众生在三界中流迴，死法亦复如是。大 <lb n="0053a05" ed="T"/>王！如是死法，非以亲近财货求赎软言诱訹而 <lb n="0053a06" ed="T"/>可得脱，亦不可以四兵威力逼迫<anchor xml:id="nkr_note_orig_0053003" n="0053003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0053003" n="0053003"/><anchor xml:id="beg0053003" n="0053003"/>御<anchor xml:id="end0053003"/>之，令其 <lb n="0053a07" ed="T"/>退<anchor xml:id="nkr_note_orig_0053004" n="0053004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0053004" n="0053004"/><anchor xml:id="beg0053004" n="0053004"/>散<anchor xml:id="end0053004"/>，如是死法决定而有，是众生常法。 <lb n="0053a08" ed="T"/>以是義故，大王于此不应生忧。”</p><p xml:id="pT03p0053a0813" cb:place="inline">时，王闻已心 <lb n="0053a09" ed="T"/>生欢喜，复向诸臣说如是言：“未曾有也，如 <lb n="0053a10" ed="T"/>是童子，年虽幼稚乃说先宿耆旧之言。”时， <lb n="0053a11" ed="T"/>王即语毘罗摩言：“汝不知耶！汝之先父爱护 <lb n="0053a12" ed="T"/>于吾犹如赤子，是故我今感其恩重，忧愁迷 <lb n="0053a13" ed="T"/>闷；吾今轻弱顽嚚无智，如汝所说吾永无分， <lb n="0053a14" ed="T"/>汝今若见垂顾矜哀，愿<anchor xml:id="nkr_note_orig_0053005" n="0053005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0053005" n="0053005"/><anchor xml:id="beg0053005" n="0053005"/>先承<anchor xml:id="end0053005"/>嗣纂继家业， <lb n="0053a15" ed="T"/>我当诚心尽寿皈依。”</p><p xml:id="pT03p0053a1509" cb:place="inline">时，毘罗摩即作是念：“我 <lb n="0053a16" ed="T"/>今如何一旦对至，今闻此言莫知所作，犹如 <lb n="0053a17" ed="T"/>羸人步涉高山。”复作是念：“今者，承嗣毘辅国 <lb n="0053a18" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0053006" n="0053006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0053006" n="0053006"/><anchor xml:id="beg0053006" n="0053006"/>政<anchor xml:id="end0053006"/>，于诸人民虽多利益，然我所修纯善之 <lb n="0053a19" ed="T"/>法则为亏损。君治国土称万姓心，当有无 <lb n="0053a20" ed="T"/>量诸过患事，所谓刑罚，劫夺他财威<anchor xml:id="beg_1" type="star"/>陵<anchor xml:id="end_1"/>天 <lb n="0053a21" ed="T"/>下，或摈或驱，要当随王行如是法，若行正 <lb n="0053a22" ed="T"/>法，我善则损；今我若<anchor xml:id="nkr_note_orig_0053007" n="0053007"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0053007" n="0053007"/><anchor xml:id="beg0053007" n="0053007"/>故<anchor xml:id="end0053007"/>修行善法，则不上 <lb n="0053a23" ed="T"/>称大王圣怀，若称王法，善法日衰。”</p><p xml:id="pT03p0053a2314" cb:place="inline">作是念 <lb n="0053a24" ed="T"/>时，王复白言：“大师今<anchor xml:id="nkr_note_orig_0053008" n="0053008"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0053008" n="0053008"/><anchor xml:id="beg0053008" n="0053008"/>日<anchor xml:id="end0053008"/>何所思虑？”</p><p xml:id="pT03p0053a2414" cb:place="inline">时，毘 <lb n="0053a25" ed="T"/>罗摩即答王言：“我今所念，当以何術令王身 <lb n="0053a26" ed="T"/>及国人民悉得利益无诸衰耗，亦复思惟王 <lb n="0053a27" ed="T"/>与国人福德过患，若先行善後行于恶，则不 <lb n="0053a28" ed="T"/>名人。大王！<anchor xml:id="nkr_note_orig_0053009" n="0053009"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0053009" n="0053009"/><anchor xml:id="beg0053009" n="0053009"/>寧<anchor xml:id="end0053009"/>为实语，而作怨憎；不为谄言， <lb n="0053a29" ed="T"/>而作亲厚；寧<anchor xml:id="nkr_note_orig_0053010" n="0053010"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0053010" n="0053010"/><anchor xml:id="beg0053010" n="0053010"/>说<anchor xml:id="end0053010"/>正法，堕于地狱；不说邪谄， <pb n="0053b" ed="T" xml:id="T03.0153.0053b"/> <lb n="0053b01" ed="T"/>生于天上。大王！我今思惟筹量是事。大 <lb n="0053b02" ed="T"/>王！若有人能思惟是義，当知是人则能利益 <lb n="0053b03" ed="T"/>一切众生。”</p><p xml:id="pT03p0053b0305" cb:place="inline">王闻是语，心生欢喜，复作是言： <lb n="0053b04" ed="T"/>“大师！我等若能如是行法，所修善法，则为 <lb n="0053b05" ed="T"/>不损。”</p><p xml:id="pT03p0053b0503" cb:place="inline">时，毘罗摩即奉王命纂承先父辅相 <lb n="0053b06" ed="T"/>之业，然後渐渐劝化，是王及八万四千小 <lb n="0053b07" ed="T"/>王修持正法；亦令其国所有人民，偝捨远恶， <lb n="0053b08" ed="T"/>不贪五欲。时王修行无量善法，如毘罗摩等 <lb n="0053b09" ed="T"/>无差别也。时毘罗摩见王如是，心生欢喜而 <lb n="0053b10" ed="T"/>作是言：“我今已为修治国土，然我善法无 <lb n="0053b11" ed="T"/>所衰损。”复作是念：“我今当以何等因缘劝 <lb n="0053b12" ed="T"/>诸众生，悉令安住阿耨多罗三藐三菩提道。 <lb n="0053b13" ed="T"/>然诸众生受性不同，或欲闻法、或贪财货、或 <lb n="0053b14" ed="T"/>嗜五欲、或乐爱语、或好愦闹多人亲附、或好 <lb n="0053b15" ed="T"/>随逐善人之行、或乐多<anchor xml:id="nkr_note_orig_0053011" n="0053011"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0053011" n="0053011"/><anchor xml:id="beg0053011" n="0053011"/>爱<anchor xml:id="end0053011"/>心无厌足。我今 <lb n="0053b16" ed="T"/>幸有大智方便，悉能摄取一切众生，安止 <lb n="0053b17" ed="T"/>住于阿耨多罗三藐三菩提，我亦复有馀方 <lb n="0053b18" ed="T"/>便。譬如日出，虽能照了一切天下，然不能 <lb n="0053b19" ed="T"/>为盲者作明；我亦如是，虽复能为一切众 <lb n="0053b20" ed="T"/>生说无上道，然不能为无慧目者而作利益。 <lb n="0053b21" ed="T"/>我今复当以衣服、饮食而给足之，令其饱满， <lb n="0053b22" ed="T"/>心欢喜已，然後复当为之说法，令其信受。”</p><p xml:id="pT03p0053b2217" cb:place="inline">时， <lb n="0053b23" ed="T"/>毘罗摩思是義已，即至王所，作如是言：“我今 <lb n="0053b24" ed="T"/>已为无量众生作法事已。聚集三法，所谓修 <lb n="0053b25" ed="T"/>行正法，聚集钱财所愿成就，则令一切国土 <lb n="0053b26" ed="T"/>安乐无有怨仇，正法增长犹如初月，好名流 <lb n="0053b27" ed="T"/>布八方上下。唯愿大王，听我修行无上正 <lb n="0053b28" ed="T"/>法。”</p><p xml:id="pT03p0053b2802" cb:place="inline">尔时，大王闻是语已，心生惊喜，衣毛为 <lb n="0053b29" ed="T"/>竖，白言：“大师！诸欲所作，愿具告敕。”</p><p xml:id="pT03p0053b2914" cb:place="inline">毘罗摩 <pb n="0053c" ed="T" xml:id="T03.0153.0053c"/> <lb n="0053c01" ed="T"/>言：“我今欲作一切大施，施中所需愿为我 <lb n="0053c02" ed="T"/>办。尔时大王即于城外，安旷之处莊严施场， <lb n="0053c03" ed="T"/>唯愿大王，善言诱喩，诸作使者勿令于我而 <lb n="0053c04" ed="T"/>生嗔恨；尔时大王及给使者，皆悉欢喜敬意， <lb n="0053c05" ed="T"/>供办饮食所需；寻于诸方击鼓宣令，若诸众 <lb n="0053c06" ed="T"/>生凡有所需⸺衣服、饮食、卧具、医药、象马、车乘 <lb n="0053c07" ed="T"/>香花、璎珞、䴲香、涂香、舍宅、灯明悉来集此，当 <lb n="0053c08" ed="T"/>相奉给。”复说偈言：</p> <lb n="0053c09" ed="T"/><lg type="regular" xml:id="lgT03p0053c0901"><l>“我为利益，</l><l>诸世间故，</l> <lb n="0053c10" ed="T"/><l>随诸众生，</l><l>所需之物，</l> <lb n="0053c11" ed="T"/><l>乃至身体，</l><l>手足肉血，</l> <lb n="0053c12" ed="T"/><l>捨離之时，</l><l>犹如草芥。</l> <lb n="0053c13" ed="T"/><l>汝等若受，</l><l>是供养时，</l> <lb n="0053c14" ed="T"/><l>则当一<anchor xml:id="nkr_note_add_0053c1401" n="0053c1401"/><anchor xml:id="beg0053c1401" n="0053c1401"/>心<anchor xml:id="end0053c1401"/>，</l><l>思惟善法；</l> <lb n="0053c15" ed="T"/><l>受供养已，</l><l>不应贪著，</l> <lb n="0053c16" ed="T"/><l>当以善法，</l><l>利益一切。</l> <lb n="0053c17" ed="T"/><l>若以我力，</l><l>能速涅槃，</l> <lb n="0053c18" ed="T"/><l>以为众生，</l><l>流转生死。</l> <lb n="0053c19" ed="T"/><l>是故久住，</l><l>不取涅槃，</l> <lb n="0053c20" ed="T"/><l>无量众生，</l><l>堕老死狱，</l> <lb n="0053c21" ed="T"/><l>我欲拔之，</l><l>永離远離。”</l></lg> <lb n="0053c22" ed="T"/><p xml:id="pT03p0053c2201">时，毘罗摩菩萨摩诃萨所设供具，令无量百 <lb n="0053c23" ed="T"/>千万亿众生，随意所需悉得充足，善言说法： <lb n="0053c24" ed="T"/>“诸大德！我今忘身以忧汝身，汝等今已受 <pb n="0054a" ed="T" xml:id="T03.0153.0054a"/> <lb n="0054a01" ed="T"/>我供养。好自利益当观正法，若死至时虽有 <lb n="0054a02" ed="T"/>父母、妻子、亲族无量财宝，不能令命住一念 <lb n="0054a03" ed="T"/>顷，及其命尽独至他世；父母、妻子、亲族财宝 <lb n="0054a04" ed="T"/>无随去者，唯有业行不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054001" n="0054001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0054001" n="0054001"/><anchor xml:id="beg0054001" n="0054001"/>能<anchor xml:id="end0054001"/>捨離。”复为大众 <lb n="0054a05" ed="T"/>而说偈言：</p> <lb n="0054a06" ed="T"/><lg type="regular" xml:id="lgT03p0054a0601"><l>“为父母亲族，</l><l>修行于恶法，</l> <lb n="0054a07" ed="T"/><l>命终堕三趣，</l><l>无有随逐者。</l> <lb n="0054a08" ed="T"/><l>于今现在世，</l><l>若受苦恼时，</l> <lb n="0054a09" ed="T"/><l>虽有父母兄，</l><l>不能受少分。</l> <lb n="0054a10" ed="T"/><l>况于未来世，</l><l>而当有代者，</l> <lb n="0054a11" ed="T"/><l>是故当一心，</l><l>莫为他行恶。</l></lg> <lb n="0054a12" ed="T"/><p xml:id="pT03p0054a1201">“诸大德！汝等今身安稳无患，所谓衰老、肺病、 <lb n="0054a13" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0054002" n="0054002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0054002" n="0054002"/><anchor xml:id="beg0054002" n="0054002"/>欬<anchor xml:id="end0054002"/>逆、头痛已无是病，当勤修行一切善法。” <lb n="0054a14" ed="T"/>是毘罗摩菩萨摩诃萨，以二摄法摄取众生， <lb n="0054a15" ed="T"/>所谓财法：满九十日过夏已讫奉施嚫愿。所 <lb n="0054a16" ed="T"/>谓金盘具足八万盛以银粟、八万银盘盛以 <lb n="0054a17" ed="T"/>金粟、八万小牛、八万乳牛悉从一犊，是一一 <lb n="0054a18" ed="T"/>牛乳日一斛，纯以白<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054003" n="0054003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0054003" n="0054003"/><anchor xml:id="beg0054003" n="0054003"/>叠<anchor xml:id="end0054003"/>缠覆其身，金角银 <lb n="0054a19" ed="T"/>蹄莊严映饰；八万童女形体端正，金宝璎珞 <lb n="0054a20" ed="T"/>以自莊严，一一女人有一侍女，供给使令令 <lb n="0054a21" ed="T"/>皆净洁，是诸女人各有一床，或金、或银、琉璃 <lb n="0054a22" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0054004" n="0054004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0054004" n="0054004"/><anchor xml:id="beg0054004" n="0054004"/>玻璃<anchor xml:id="end0054004"/>、象牙、香木，种种茵蓐以敷其上；牛车 <lb n="0054a23" ed="T"/>八万、象马八万，及诸仓库，钱财珍宝不可 <lb n="0054a24" ed="T"/>称计。如是等物悉莊严已，而作是念：“今是 <lb n="0054a25" ed="T"/>施物将无少耶？”</p><p xml:id="pT03p0054a2507" cb:place="inline">尔时，菩萨为诸婆罗门说如 <lb n="0054a26" ed="T"/>是言：“汝等当知，我今集聚如是种种金银、女 <lb n="0054a27" ed="T"/>人、车乘、象马、仓穀、珍宝，正为汝等，幸可少时 <lb n="0054a28" ed="T"/>寂然无言，听我所愿，然後随意共分而去。”</p><p xml:id="pT03p0054a2817" cb:place="inline">尔 <lb n="0054a29" ed="T"/>时，一切诸婆罗门寂然无声。是时，菩萨为诸 <pb n="0054b" ed="T" xml:id="T03.0153.0054b"/> <lb n="0054b01" ed="T"/>众生自谏其心：“汝心所作常求果报，犹如 <lb n="0054b02" ed="T"/>猕猴入于稠林。”而说偈言：</p> <lb n="0054b03" ed="T"/><lg type="regular" xml:id="lgT03p0054b0301"><l>“我今所佈施，</l><l>普为诸众生，</l> <lb n="0054b04" ed="T"/><l>如是之佈施，</l><l>实不望其报。</l> <lb n="0054b05" ed="T"/><l>愿悉施众生，</l><l>等受于快乐，</l> <lb n="0054b06" ed="T"/><l>以汝贪善故，</l><l>久在于天上，</l> <lb n="0054b07" ed="T"/><l>亦以贪恶故，</l><l>久住于地狱。</l> <lb n="0054b08" ed="T"/><l>复以贪著故，</l><l>作此大施主，</l> <lb n="0054b09" ed="T"/><l>或作贫穷人，</l><l>或行于大施，</l> <lb n="0054b10" ed="T"/><l>或时以自在，</l><l>守财而悭贪，</l> <lb n="0054b11" ed="T"/><l>或以自在故，</l><l>自坠于贫苦。</l> <lb n="0054b12" ed="T"/><l>或复以纵逸，</l><l>久在于生死，</l> <lb n="0054b13" ed="T"/><l>轮转无穷已，</l><l>犹如轮转地。</l> <lb n="0054b14" ed="T"/><l>我在久远来，</l><l>随顺敬事汝，</l> <lb n="0054b15" ed="T"/><l>虽作如是事，</l><l>不能<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054005" n="0054005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0054005" n="0054005"/><anchor xml:id="beg0054005" n="0054005"/>令<anchor xml:id="end0054005"/>汝喜，</l> <lb n="0054b16" ed="T"/><l>汝<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054006" n="0054006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0054006" n="0054006"/><anchor xml:id="beg0054006" n="0054006"/>令<anchor xml:id="end0054006"/>当安住，</l><l>不动寂静中，</l> <lb n="0054b17" ed="T"/><l>我今所佈施，</l><l>悉为诸众生。”</l></lg> <lb n="0054b18" ed="T"/><p xml:id="pT03p0054b1801">尔时，毘罗摩菩萨即以右手执持澡<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054007" n="0054007"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0054007" n="0054007"/><anchor xml:id="beg0054007" n="0054007"/>灌<anchor xml:id="end0054007"/>，以大 <lb n="0054b19" ed="T"/>慈悲熏修其心，怜愍一切诸众生故，涕泣 <lb n="0054b20" ed="T"/>流泪而作是念：“我今所施，不为梵王、摩醯首 <lb n="0054b21" ed="T"/>罗、释提桓因，假使更有勝是三者，亦不悕 <lb n="0054b22" ed="T"/>求；唯求<persName>佛</persName>道，欲利众生断诸烦恼。我今当 <lb n="0054b23" ed="T"/>捨己身、妻子、奴婢、仆使、珍宝、舍宅，唯求解脱， <lb n="0054b24" ed="T"/>不求生死。我今所施柔软女人，愿诸众生于 <lb n="0054b25" ed="T"/>未来世，悉得断除所有贪欲；今我所施五种 <lb n="0054b26" ed="T"/>牛味，愿诸众生，于未来世常能惠施他人 <lb n="0054b27" ed="T"/>法味；今我所施如是敷具，愿诸众生，于未 <lb n="0054b28" ed="T"/>来世悉得<persName>如来</persName>金刚坐处；我今所施种种珍 <lb n="0054b29" ed="T"/>宝，愿诸众生，于未来世悉得<persName>如来</persName>七菩提 <pb n="0054c" ed="T" xml:id="T03.0153.0054c"/> <lb n="0054c01" ed="T"/>宝。”作是语已，从上坐所循行澡水，而水不 <lb n="0054c02" ed="T"/>下，犹如悭人不肯佈施。</p><p xml:id="pT03p0054c0210" cb:place="inline">尔时，菩萨即作是念： <lb n="0054c03" ed="T"/>“今此澡水何缘不下？”复作是念：“将非我愿， <lb n="0054c04" ed="T"/>未来之世不得成耶？谁之遮制令水不下，将 <lb n="0054c05" ed="T"/>非此中无有大德，其馀不应受我供耶？或我 <lb n="0054c06" ed="T"/>所施不周普耶？或是我仆使不欢喜耶？将非 <lb n="0054c07" ed="T"/>此中有杀生耶？我今定知不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054008" n="0054008"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0054008" n="0054008"/><anchor xml:id="beg0054008" n="0054008"/>困<anchor xml:id="end0054008"/>众生，我今 <lb n="0054c08" ed="T"/>所施亦是时施，亦不观<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054009" n="0054009"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0054009" n="0054009"/><anchor xml:id="beg0054009" n="0054009"/>採<anchor xml:id="end0054009"/>是受非受。而<anchor xml:id="fxT03p0054c01"/>此 <lb n="0054c09" ed="T"/>灌水何缘不下？”</p><p xml:id="pT03p0054c0907" cb:place="inline">尔时，菩萨见婆罗门为此诸 <lb n="0054c10" ed="T"/>女生贪嫉心，而起嗔恨，各各说言：“彼女端 <lb n="0054c11" ed="T"/>正，我应取之，汝不应取。彼牛肥壮，我应取之， <lb n="0054c12" ed="T"/>汝不应取。”金银<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054010" n="0054010"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0054010" n="0054010"/><anchor xml:id="beg0054010" n="0054010"/>盘<anchor xml:id="end0054010"/>粟，乃至珍宝，亦复如是。</p> <lb n="0054c13" ed="T"/><p xml:id="pT03p0054c1301">尔时，菩萨见诸婆罗门贪心诤物，互相嗔恚， <lb n="0054c14" ed="T"/>即作是言：“是诸受者，贪欲、嗔恚、愚痴、乱心不 <lb n="0054c15" ed="T"/>能堪受，如是供养如车轴折，辐辋破壞不 <lb n="0054c16" ed="T"/>任运载，我亦如是。种子良善而田薄恶，以 <lb n="0054c17" ed="T"/>此受者，心不善故令是澡水不肯流下，我今 <lb n="0054c18" ed="T"/>虽作如是佈施，亦无有人教我令发阿耨多 <lb n="0054c19" ed="T"/>罗三藐三菩提心，而我自为一切众生故发 <lb n="0054c20" ed="T"/>是心。今当自试，若我审能愍众生者，<anchor xml:id="beg_2" type="star"/>灌<anchor xml:id="end_2"/>水 <lb n="0054c21" ed="T"/>当下。”即以左手执<anchor xml:id="fxT03p0054c03"/>罐<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054011" n="0054011"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0054011" n="0054011"/><anchor xml:id="beg0054011" n="0054011"/>泻<anchor xml:id="end0054011"/>之，水即流下菩萨 <lb n="0054c22" ed="T"/>右手。</p><p xml:id="pT03p0054c2203" cb:place="inline">诸婆罗门见是事已，各生惭愧，離所施 <lb n="0054c23" ed="T"/>物修行梵行，诸婆罗门寻共稽首，求请菩萨 <lb n="0054c24" ed="T"/>以为和尙。菩萨怜愍即便受之，教令修学四 <lb n="0054c25" ed="T"/>无量心，以是因缘命终即得生梵天上，令无 <lb n="0054c26" ed="T"/>量众生发阿耨多罗三藐三菩提心。菩萨摩 <lb n="0054c27" ed="T"/>诃萨行檀波罗蜜时，不见此是福田此非福 <lb n="0054c28" ed="T"/>田，亦不分别多亲少疑。是故菩萨若佈施 <lb n="0054c29" ed="T"/>时，或多、或少、或好、或恶，应以一心淸净奉 <pb n="0055a" ed="T" xml:id="T03.0153.0055a"/> <lb n="0055a01" ed="T"/>上，莫于受者生下劣心。</p></cb:div> <lb n="0055a02" ed="T"/><cb:div type="pin"><cb:mulu level="1" n="2" type="品">2 一切施品</cb:mulu><head><title><anchor xml:id="nkr_note_orig_0055001" n="0055001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0055001" n="0055001"/><anchor xml:id="beg0055001" n="0055001"/>菩萨本缘经<anchor xml:id="end0055001"/></title>一切施品第二</head> <lb n="0055a03" ed="T"/><lg type="regular" xml:id="lgT03p0055a0301"><l>一切诸菩萨，</l><l>为利众生故，</l> <lb n="0055a04" ed="T"/><l>捨弃己身命，</l><l>犹如草粪秽。</l></lg> <lb n="0055a05" ed="T"/><p xml:id="pT03p0055a0501">如我曾闻：</p><p xml:id="pT03p0055a0505" cb:place="inline">过去有王，名一切施；是王初生，即 <lb n="0055a06" ed="T"/>向父母说如是言：“我于一切无量众生，尙能 <lb n="0055a07" ed="T"/>弃捨所重身命，况复其馀外物珍宝。”是故父 <lb n="0055a08" ed="T"/>母敬而重之，为立名字，字一切施。从其初生， <lb n="0055a09" ed="T"/>身与行施，渐渐增长，譬如初月至十五日。其 <lb n="0055a10" ed="T"/>後不久父王崩背，即承洪业霸治国土，如法 <lb n="0055a11" ed="T"/>化民不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0055002" n="0055002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0055002" n="0055002"/><anchor xml:id="beg0055002" n="0055002"/>在<anchor xml:id="end0055002"/>万姓，拥护自身不豫他事，终不 <lb n="0055a12" ed="T"/>侵陵他馀邻国。邻国若故来讨罚<anchor xml:id="nkr_note_orig_0055003" n="0055003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0055003" n="0055003"/><anchor xml:id="beg0055003" n="0055003"/>之<anchor xml:id="end0055003"/>，希能擒 <lb n="0055a13" ed="T"/>获，救摄贫民给施以财，恭敬沙门婆罗门等。 <lb n="0055a14" ed="T"/>常以净手施众生食，口常宣唱与是人衣、与 <lb n="0055a15" ed="T"/>是人食、及与财宝，爱护是人、瞻视是人。</p><p xml:id="pT03p0055a1516" cb:place="inline">尔时， <lb n="0055a16" ed="T"/>菩萨常行如是善佈施，时邻国人民闻王功 <lb n="0055a17" ed="T"/>德，悉来归化，其土充满间无空处，犹如山顶 <lb n="0055a18" ed="T"/>暴涨之水，流注沟坑溪涧深处；亦如半月海 <lb n="0055a19" ed="T"/>水潮出，其国外来归化之民，充满𡍫塞，亦复 <lb n="0055a20" ed="T"/>如是。其馀邻国渐失人民，各生嗔恨，即共集 <lb n="0055a21" ed="T"/>议，当共往讨。作是议已，寻严四兵来向其国。</p> <lb n="0055a22" ed="T"/><p xml:id="pT03p0055a2201">尔时，边方守御之人，远来白王：“邻国怨贼今 <lb n="0055a23" ed="T"/>已相逼，犹如暴风黑雲恶雨。”王即告言：“卿 <lb n="0055a24" ed="T"/>等不应恼乱我心。”即说偈言：</p> <lb n="0055a25" ed="T"/><lg type="regular" xml:id="lgT03p0055a2501"><l>“邻国所以，</l><l>来讨我国，</l> <lb n="0055a26" ed="T"/><l>正为人民，</l><l>库藏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0055004" n="0055004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0055004" n="0055004"/><anchor xml:id="beg0055004" n="0055004"/>珍<anchor xml:id="end0055004"/>宝，</l> <lb n="0055a27" ed="T"/><l>快哉甚善，</l><l>当相施与，</l> <lb n="0055a28" ed="T"/><l>我当捨之，</l><l>出家学道。</l> <lb n="0055a29" ed="T"/><l>多有国<anchor xml:id="nkr_note_orig_0055005" n="0055005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0055005" n="0055005"/><anchor xml:id="beg0055005" n="0055005"/>土<anchor xml:id="end0055005"/>，</l><l>为五欲故，</l> <pb n="0055b" ed="T" xml:id="T03.0153.0055b"/> <lb n="0055b01" ed="T"/><l>侵夺人民，</l><l>贮聚无厌，</l> <lb n="0055b02" ed="T"/><l>当知是王，</l><l>命终之後，</l> <lb n="0055b03" ed="T"/><l>即堕地狱，</l><l>畜牲饿鬼。</l></lg> <lb n="0055b04" ed="T"/><p xml:id="pT03p0055b0401">“是故，我今不能为身侵害众生，夺他财物以自 <lb n="0055b05" ed="T"/>免者。”</p><p xml:id="pT03p0055b0503" cb:place="inline">尔时，大臣及诸人民各作是言：“唯愿，大 <lb n="0055b06" ed="T"/>王！莫便捨去，臣等自能当<anchor xml:id="nkr_note_orig_0055006" n="0055006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0055006" n="0055006"/><anchor xml:id="beg0055006" n="0055006"/>御<anchor xml:id="end0055006"/>此敌，王且观 <lb n="0055b07" ed="T"/>之，臣等今日当以五兵戟牟剑槊，奋击此贼， <lb n="0055b08" ed="T"/>足如暴风吹破雨雲。”</p><p xml:id="pT03p0055b0809" cb:place="inline">王即答言：“咄哉卿等！ <lb n="0055b09" ed="T"/>吾已久知，卿等于吾，生大爱护，尊重恭敬；亦 <lb n="0055b10" ed="T"/>知卿等勇健、难勝、雄猛、武略、策谋第一。但彼 <lb n="0055b11" ed="T"/>敌王今作此擧，都不为卿，正为吾耳。假使 <lb n="0055b12" ed="T"/>彼来不损卿等，何得乃生如是恶心？吾久知 <lb n="0055b13" ed="T"/>此，五盛阴身为众箭<anchor xml:id="nkr_note_orig_0055007" n="0055007"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0055007" n="0055007"/><anchor xml:id="beg0055007" n="0055007"/>镝<anchor xml:id="end0055007"/>，卿不知耶？吾久为 <lb n="0055b14" ed="T"/>卿说，诸菩萨应于众生生一子想，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0055008" n="0055008"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0055008" n="0055008"/><anchor xml:id="beg0055008" n="0055008"/>汝<anchor xml:id="end0055008"/>不应于 <lb n="0055b15" ed="T"/>他众生<anchor xml:id="nkr_note_orig_0055009" n="0055009"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0055009" n="0055009"/><anchor xml:id="beg0055009" n="0055009"/>所<anchor xml:id="end0055009"/>生嗔害心，毕定当知堕于地狱， <lb n="0055b16" ed="T"/>是故应当一心修善。”当说是时，贼已来至，高 <lb n="0055b17" ed="T"/>声大叫。</p><p xml:id="pT03p0055b1704" cb:place="inline">王闻声已，即问群臣：“此是何声？”</p><p xml:id="pT03p0055b1716" cb:place="inline">诸 <lb n="0055b18" ed="T"/>群臣僚各怀悲感，擧声哀嚎，咸作是言：“恶贼 <lb n="0055b19" ed="T"/>无辜，多害人民，譬如恶雹伤害五穀，亦如猛 <lb n="0055b20" ed="T"/>火焚烧漧草，又如暴风吹拔大树，又如狮子 <lb n="0055b21" ed="T"/>杀害诸禽兽，怨贼杀害，亦复如是。”</p><p xml:id="pT03p0055b2114" cb:place="inline">尔时，诸臣 <lb n="0055b22" ed="T"/>不受王教，即各散出，莊严四兵便逆共战。军 <lb n="0055b23" ed="T"/>无主将，寻即退散，兵众丧命，不可称计。时，王 <lb n="0055b24" ed="T"/>登楼说如是言：“因恶欲故令人行恶，如是诸 <lb n="0055b25" ed="T"/>欲，犹如死屍行厕粪秽，如何为此而行恶耶！ <lb n="0055b26" ed="T"/>愚人贪国，兴诤竞心，犹如众鸟竞诤段肉， <lb n="0055b27" ed="T"/>是诸众生常有怨憎，谓老病死，云何不自观 <lb n="0055b28" ed="T"/>察是怨，反更于他而生诤竞？”一切施王思 <lb n="0055b29" ed="T"/>是義时，敌国怨王即入宫中。</p><p xml:id="pT03p0055b2912" cb:place="inline">王于尔时便 <pb n="0055c" ed="T" xml:id="T03.0153.0055c"/> <lb n="0055c01" ed="T"/>从水窦逃入深山，至稠林中，得免怨贼。其 <lb n="0055c02" ed="T"/>地淸净，林木种种，花果无量，不可称计；水淸 <lb n="0055c03" ed="T"/>柔软，八味具足，众鸟凫雁，禽兽难计。王见 <lb n="0055c04" ed="T"/>是已，心生欢喜，复作是言：“吾今真实得離家 <lb n="0055c05" ed="T"/>过患，无量众生常为老病死怖逼恼，今得此 <lb n="0055c06" ed="T"/>处淸净安乐快不可言，此林乃是修悲菩萨 <lb n="0055c07" ed="T"/>之所住处，亦是破壞四魔之人坚固牢城， <lb n="0055c08" ed="T"/>我今已得淸洁洗浴、離众垢故，我今与此众 <lb n="0055c09" ed="T"/>鹿为伴，身心安稳极受上乐。”</p><p xml:id="pT03p0055c0912" cb:place="inline">尔时，怨王得 <lb n="0055c10" ed="T"/>其国已，即便唱令求觅本王：“若有能得一 <lb n="0055c11" ed="T"/>切施王，若杀、若缚将来至此，吾当重赏随其 <lb n="0055c12" ed="T"/>所需，一切给予，以其先时常自称赞能行正 <lb n="0055c13" ed="T"/>法，訾毁吾等暴虐行恶，是故吾今欲得见 <lb n="0055c14" ed="T"/>之，示其修善所得果报。”</p><p xml:id="pT03p0055c1410" cb:place="inline">尔时，他方有一婆罗 <lb n="0055c15" ed="T"/>门，贫穷、<anchor xml:id="nkr_note_orig_0055010" n="0055010"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0055010" n="0055010"/><anchor xml:id="beg0055010" n="0055010"/>孤<anchor xml:id="end0055010"/>悴、唯仰乞活，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0055011" n="0055011"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0055011" n="0055011"/><anchor xml:id="beg0055011" n="0055011"/>兼<anchor xml:id="end0055011"/>遇官事，无所恃 <lb n="0055c16" ed="T"/>赖。闻王名字，好行惠施，即从其国来欲造诣， <lb n="0055c17" ed="T"/>乞求所需。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0055012" n="0055012"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0055012" n="0055012"/><anchor xml:id="beg0055012" n="0055012"/>即<anchor xml:id="end0055012"/>于中路，饥渴、疲乏<anchor xml:id="nkr_note_add_0055c1701" n="0055c1701"/><anchor xml:id="beg0055c1701" n="0055c1701"/>止<anchor xml:id="end0055c1701"/>息林中，即 <lb n="0055c18" ed="T"/>便<anchor xml:id="nkr_note_orig_0055013" n="0055013"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0055013" n="0055013"/><anchor xml:id="beg0055013" n="0055013"/>谮<anchor xml:id="end0055013"/>言：“是处寂静圣人住处，亦是神仙離 <lb n="0055c19" ed="T"/>欲之人，求解脱者断绝饮食、不蓄奴婢、不乘 <lb n="0055c20" ed="T"/>车马、少欲知足、食啖稗子诸根药草；大悲心 <lb n="0055c21" ed="T"/>者之所住处，亦是一切飞鸟、走兽无怖畏处， <lb n="0055c22" ed="T"/>自在天王为令众生，见家过患，故化是处。”</p><p xml:id="pT03p0055c2217" cb:place="inline">尔 <lb n="0055c23" ed="T"/>时，一切施王闻是语已，心生欢喜，便往见之， <lb n="0055c24" ed="T"/>共相问讯，便命令坐。时，婆罗门即便前坐，坐 <lb n="0055c25" ed="T"/>已，一切施王便以所有众味甘果而奉上之。 <lb n="0055c26" ed="T"/>既饱满已，王即问言：“大婆罗门！是处可畏 <lb n="0055c27" ed="T"/>无有人民，是中唯是闲静修道之人独住之 <lb n="0055c28" ed="T"/>处，仁何缘来？”</p><p xml:id="pT03p0055c2806" cb:place="inline">婆罗门言：“汝不应问我是 <lb n="0055c29" ed="T"/>事，汝是福德淸净之人，远離家居牢狱繫 <pb n="0056a" ed="T" xml:id="T03.0153.0056a"/> <lb n="0056a01" ed="T"/>缚，何缘问我如是之事？汝不应闻浊恶之 <lb n="0056a02" ed="T"/>声，若他犯我，我则犯他；若他夺我，我则夺 <lb n="0056a03" ed="T"/>他，丧失财贿，亲族凋零，以在家故，受如是 <lb n="0056a04" ed="T"/>事。大德！汝今已断一切繫缚，安住山林，如 <lb n="0056a05" ed="T"/>大龙象自在无碍。”</p><p xml:id="pT03p0056a0508" cb:place="inline">一切施菩萨，即作是言：“汝 <lb n="0056a06" ed="T"/>今发言，淸净柔软，何故不共于此住止？”</p><p xml:id="pT03p0056a0616" cb:place="inline">婆罗 <lb n="0056a07" ed="T"/>门言：“若欲闻者，我当为汝具陈说之。我本生 <lb n="0056a08" ed="T"/>处去此悬远，薄祐所致，遇王暴虐，犹如狮子 <lb n="0056a09" ed="T"/>在鹿群中，终无一念慈善之心。我王暴虐亦 <lb n="0056a10" ed="T"/>复如是，于诸人民无有慈愍，有罪无罪唯货 <lb n="0056a11" ed="T"/>是从。我从生来小心畏愼，曾无毫厘犯王宪 <lb n="0056a12" ed="T"/>制，横收我家繫之囹圄，从我责索金钱五 <lb n="0056a13" ed="T"/>十：‘若能办者，我当赦汝居家罪戾；若不肯 <lb n="0056a14" ed="T"/>输，吾终不捨，要当繫缚幽执鞭挞。’剋日下 <lb n="0056a15" ed="T"/>期当输金钱，家穷贫苦无由能办。曾闻此国 <lb n="0056a16" ed="T"/>一切施王，好行惠施摄护贫人，所行惠施无 <lb n="0056a17" ed="T"/>有断绝，如春夏树花果相续，亦如旷野淸冷 <lb n="0056a18" ed="T"/>之水，渴人过遇自恣饮之；犹如大会无人遮 <lb n="0056a19" ed="T"/>止，我今略说，假使有人，人有千头、头有千 <lb n="0056a20" ed="T"/>口、口有千舌、舌解千義，欲歎是王所有功 <lb n="0056a21" ed="T"/>德，不能得尽。彼王成就如是名德。我今居家 <lb n="0056a22" ed="T"/>遇王暴虐，横罗罪戾更无恃赖，故欲造诣陈 <lb n="0056a23" ed="T"/>乞所需。然我心中常作此念：‘我今何时当到 <lb n="0056a24" ed="T"/>其所，随意乞求？若彼大王必见怜愍能给少 <lb n="0056a25" ed="T"/>多，我家可得全其生命，若不得者，我亦不久 <lb n="0056a26" ed="T"/>当复殒殁。’”</p><p xml:id="pT03p0056a2605" cb:place="inline">尔时，菩萨闻是事已，心闷躄地，犹 <lb n="0056a27" ed="T"/>如恶风崩倒大树。时，婆罗门即以冷水洒其 <lb n="0056a28" ed="T"/>王身，还得苏息。时，婆罗门复问：“大仙！汝闻我 <lb n="0056a29" ed="T"/>家受是苦恼，心迷闷耶？是中淸净，汝所爱乐 <pb n="0056b" ed="T" xml:id="T03.0153.0056b"/> <lb n="0056b01" ed="T"/>能生悲心，我今遇之尙无愁苦，汝今何缘生 <lb n="0056b02" ed="T"/>是苦恼？”</p><p xml:id="pT03p0056b0204" cb:place="inline">王即答言：“汝本发意欲造彼王，是 <lb n="0056b03" ed="T"/>汝薄相正値不在，汝今若往必不得见，故令 <lb n="0056b04" ed="T"/>我愁。”</p><p xml:id="pT03p0056b0403" cb:place="inline">尔时，婆罗门言：“为何处去？”</p><p xml:id="pT03p0056b0413" cb:place="inline">施王答 <lb n="0056b05" ed="T"/>言：“有敌国王，来夺其国位，今者逃命，在空山 <lb n="0056b06" ed="T"/>林，唯与禽兽而为等侣。”</p><p xml:id="pT03p0056b0610" cb:place="inline">时，婆罗门闻是语已， <lb n="0056b07" ed="T"/>寻复闷绝。一切施王复以冷水洒之令悟，即 <lb n="0056b08" ed="T"/>慰谕言：“汝今可坐，且莫愁苦。”</p><p xml:id="pT03p0056b0812" cb:place="inline">婆罗门言：“我 <lb n="0056b09" ed="T"/>于今日命必不全。所以者何？本所愿求，今悉 <lb n="0056b10" ed="T"/>灭壞，我何能起？定当捨命。”</p><p xml:id="pT03p0056b1011" cb:place="inline">一切施王，尔时即 <lb n="0056b11" ed="T"/>起慈悲之心，作如是念：“可愍道士所愿不 <lb n="0056b12" ed="T"/>果，譬如饿鬼远望淸水到已不获，心闷躄地， <lb n="0056b13" ed="T"/>是婆罗门，亦复如是。”复更唤言：“咄，婆罗门！ <lb n="0056b14" ed="T"/>汝可起坐，汝可起坐。一切施王，即我身是。汝 <lb n="0056b15" ed="T"/>本欲见，今得遇之，何故愁苦？”</p><p xml:id="pT03p0056b1512" cb:place="inline">婆罗门问王：“今 <lb n="0056b16" ed="T"/>善言慰谕，于我有钱财耶！”</p><p xml:id="pT03p0056b1611" cb:place="inline">王即答言：“我无钱 <lb n="0056b17" ed="T"/>财，但有方便，可能令汝大得珍宝。”</p><p xml:id="pT03p0056b1714" cb:place="inline">婆罗门言： <lb n="0056b18" ed="T"/>“云何方便？”</p><p xml:id="pT03p0056b1805" cb:place="inline">王复答言：“我先闻彼怨家之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0056001" n="0056001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0056001" n="0056001"/><anchor xml:id="beg0056001" n="0056001"/>言<anchor xml:id="end0056001"/> <lb n="0056b19" ed="T"/>居我国，已于大众中唱如是言：‘若有能得 <lb n="0056b20" ed="T"/>一切施王，若断其命捡繫将来，吾当重赏随 <lb n="0056b21" ed="T"/>意所需。’我从昔来，未曾教人行于恶法，是 <lb n="0056b22" ed="T"/>故不令汝斩我头，但以绳缚送诣彼王。所 <lb n="0056b23" ed="T"/>以者何？除身之外更无钱财。然我此身今 <lb n="0056b24" ed="T"/>得自在，幸可易财以相救济。善哉，善哉！婆 <lb n="0056b25" ed="T"/>罗门！吾今得利，以不坚身易<anchor xml:id="nkr_note_orig_0056002" n="0056002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0056002" n="0056002"/><anchor xml:id="beg0056002" n="0056002"/>坚牢<anchor xml:id="end0056002"/>身。道士且 <lb n="0056b26" ed="T"/>观，设使我身在此命终，屍弃旷野草木无异， <lb n="0056b27" ed="T"/>虽有禽兽而来食啖，为何所利？今以如此灰 <lb n="0056b28" ed="T"/>土之身，贸易乃得真金宝物，我复何情而当 <lb n="0056b29" ed="T"/>惜之？”</p><p xml:id="pT03p0056b2903" cb:place="inline">时，婆罗门闻是语已，悲涕而言：“何有 <pb n="0056c" ed="T" xml:id="T03.0153.0056c"/> <lb n="0056c01" ed="T"/>此理？所以者何？汝今乃是无上调御、众生 <lb n="0056c02" ed="T"/>父母，善为爱护大皈依处，能灭一切无量 <lb n="0056c03" ed="T"/>众生所有怖畏，所作廣大不望相报，于诸众 <lb n="0056c04" ed="T"/>生常生怜愍，能于暗世作大<anchor xml:id="nkr_note_orig_0056003" n="0056003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0056003" n="0056003"/><anchor xml:id="beg0056003" n="0056003"/>锭<anchor xml:id="end0056003"/>燎。我当云 <lb n="0056c05" ed="T"/>何破灭正法，繫缚汝身送怨王耶？假使将王 <lb n="0056c06" ed="T"/>至彼怨所<anchor xml:id="nkr_note_orig_0056004" n="0056004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0056004" n="0056004"/><anchor xml:id="beg0056004" n="0056004"/>得获<anchor xml:id="end0056004"/>金宝，我复何心舒手受之？ <lb n="0056c07" ed="T"/>假使受者，手当落地；譬如男子为长养身啖 <lb n="0056c08" ed="T"/>父母肉，是人虽得存济生命，与<anchor xml:id="nkr_note_orig_0056005" n="0056005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0056005" n="0056005"/><anchor xml:id="beg0056005" n="0056005"/>怨<anchor xml:id="end0056005"/>何异？我 <lb n="0056c09" ed="T"/>亦如是，设缚王身将送彼怨，虽多得财以赎 <lb n="0056c10" ed="T"/>家居，我所不贵。”</p><p xml:id="pT03p0056c1007" cb:place="inline">时，王答言：“如此之言，复何 <lb n="0056c11" ed="T"/>足计？汝若于我必生怜愍，我自束缚，随汝 <lb n="0056c12" ed="T"/>後行诣彼怨家，汝无罪咎，我可得福。”</p><p xml:id="pT03p0056c1215" cb:place="inline">婆罗 <lb n="0056c13" ed="T"/>门言：“敬如王命，当随意作。”</p><p xml:id="pT03p0056c1311" cb:place="inline">说是语已，王即 <lb n="0056c14" ed="T"/>自缚，共婆罗门相随至城。其王旧臣及诸人 <lb n="0056c15" ed="T"/>民，当见王时，悉生惊怪：“咄，婆罗门！汝是罗 <lb n="0056c16" ed="T"/>刹非婆罗门，汝是罗刹非婆罗门。汝本实是 <lb n="0056c17" ed="T"/>暴恶鬼神，姦伪诈现婆罗门像，无有悲心，真 <lb n="0056c18" ed="T"/>是死魔常求杀人。汝今令此王身灭没，犹如 <lb n="0056c19" ed="T"/>月蚀，七日幷照大海漧竭，无上法灯今日尽 <lb n="0056c20" ed="T"/>灭，旃陀罗种，汝今云何手不落地？汝身何故 <lb n="0056c21" ed="T"/>不陷入地？如狮子王，已死之後谁不能害？是 <lb n="0056c22" ed="T"/>一切施王久已远離国城、妻子、仓库、珍宝、一 <lb n="0056c23" ed="T"/>切诤竞，退入深山，修寂灭行；于汝何怨， <lb n="0056c24" ed="T"/>而将来此？”擧城人民，同声愿言：“诸大仙圣、 <lb n="0056c25" ed="T"/>护世四王！愿加威神拥护是王，令全生命。”</p><p xml:id="pT03p0056c2517" cb:place="inline">时， <lb n="0056c26" ed="T"/>婆罗门闻是语已，心生怖畏，将一切施疾至 <lb n="0056c27" ed="T"/>王所，作如是言：“大王当知，我今已得一切施 <lb n="0056c28" ed="T"/>王。”怨王见已，心即生念：“是王年壮，身体姝好、 <lb n="0056c29" ed="T"/>容貌端正、其力难制；是婆罗门，年在衰弊，形 <pb n="0057a" ed="T" xml:id="T03.0153.0057a"/> <lb n="0057a01" ed="T"/>容枯悴、颜貌醜恶、其力无幾，云何能得是王 <lb n="0057a02" ed="T"/>将来？”窃复生念：“将非梵王、自在天王、那罗 <lb n="0057a03" ed="T"/>延天、释提桓因、四天王耶！”怨王即问：“谁为汝 <lb n="0057a04" ed="T"/>缚？”婆罗门言：“我自缚之。”怨王<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057001" n="0057001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0057001" n="0057001"/><anchor xml:id="beg0057001" n="0057001"/>诅<anchor xml:id="end0057001"/>言：“远去，痴 <lb n="0057a05" ed="T"/>人！”复更问言：“汝将非以咒術之力而繫缚 <lb n="0057a06" ed="T"/>耶！汝身羸劣，彼身端严犹如帝释，云何能 <lb n="0057a07" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0057002" n="0057002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0057002" n="0057002"/><anchor xml:id="beg0057002" n="0057002"/>繫<anchor xml:id="end0057002"/>？假使有人自言：‘能吹<name role="" type="person">须弥山</name>王令如碎 <lb n="0057a08" ed="T"/>末。’是可信不？”</p><p xml:id="pT03p0057a0806" cb:place="inline">尔时，怨王即告大臣：“汝等当知 <lb n="0057a09" ed="T"/>今此难事，为是梦中，是幻化耶？将非我心闷 <lb n="0057a10" ed="T"/>绝失志，错谬见<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057003" n="0057003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0057003" n="0057003"/><anchor xml:id="beg0057003" n="0057003"/>乎<anchor xml:id="end0057003"/>？是老猕猴云何能缚帝释 <lb n="0057a11" ed="T"/>身耶？诸臣当知，岂可以藕根中丝悬<name role="" type="person">须弥山</name> <lb n="0057a12" ed="T"/>耶？可以兔身<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057004" n="0057004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0057004" n="0057004"/><anchor xml:id="beg0057004" n="0057004"/>渡<anchor xml:id="end0057004"/>大海耶？可以蚊<g ref="#CB01040">嘴</g>尽海底 <lb n="0057a13" ed="T"/>耶？”</p><p xml:id="pT03p0057a1302" cb:place="inline">时婆罗门，闻是语已，即向怨王而说偈 <lb n="0057a14" ed="T"/>言：</p> <lb n="0057a15" ed="T"/><lg type="regular" xml:id="lgT03p0057a1501"><l>“大王今当知，</l><l>我实不能缚，</l> <lb n="0057a16" ed="T"/><l>是王慈悲故，</l><l>为我而自来。</l> <lb n="0057a17" ed="T"/><l>如以网盛风，</l><l>是事为甚难，</l> <lb n="0057a18" ed="T"/><l>正使天帝释，</l><l>亦复不能为。”</l></lg> <lb n="0057a19" ed="T"/><p xml:id="pT03p0057a1901">尔时，怨王即向一切施王说如是言：“汝以<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057005" n="0057005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0057005" n="0057005"/><anchor xml:id="beg0057005" n="0057005"/>哀<anchor xml:id="end0057005"/> <lb n="0057a20" ed="T"/>我，故入深山、溪谷、林木空旷之处，唯与禽兽 <lb n="0057a21" ed="T"/>共相娱乐，少欲知足、饮水食果，以草为敷，不 <lb n="0057a22" ed="T"/>与我诤。然我怨心犹未得灭，我今自在能相 <lb n="0057a23" ed="T"/>诛戮，以何因缘来至此耶？”</p><p xml:id="pT03p0057a2311" cb:place="inline">尔时，一切施王嬉 <lb n="0057a24" ed="T"/>怡微笑，无有畏惧，身心容豫如狮子王，而作 <lb n="0057a25" ed="T"/>是言：“汝不知耶！我身即名一切施王，我欲 <lb n="0057a26" ed="T"/>成就本誓愿故。今来在此，有三因缘：一者、为 <lb n="0057a27" ed="T"/>婆罗门而求钱财；二者、以汝先募，若得我身 <lb n="0057a28" ed="T"/>将来此者，当重赏之；三者、我先誓愿当一切 <lb n="0057a29" ed="T"/>施，是故我来欲捨身命。汝今当观，若我此身 <pb n="0057b" ed="T" xml:id="T03.0153.0057b"/> <lb n="0057b01" ed="T"/>命终入地，为何所益？我本所以逃入山林，非 <lb n="0057b02" ed="T"/>以畏故，但为爱护诸众生耳。汝今自在怨 <lb n="0057b03" ed="T"/>心未灭，我今来此，随意屠割而得除怨，心则 <lb n="0057b04" ed="T"/>安稳，是故汝今应早为之。”即说偈言：</p> <lb n="0057b05" ed="T"/><lg type="regular" xml:id="lgT03p0057b0501"><l>“于怨生嗔恨，</l><l>则自焦其心，</l> <lb n="0057b06" ed="T"/><l>譬如灰下火，</l><l>犹能烧万物。</l> <lb n="0057b07" ed="T"/><l>因心著嗔恚，</l><l>命终堕地狱，</l> <lb n="0057b08" ed="T"/><l>犹如恶毒箭，</l><l>中则身命灭。</l> <lb n="0057b09" ed="T"/><l>若嗔于怨憎，</l><l>心不得寂静，</l> <lb n="0057b10" ed="T"/><l>譬如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057006" n="0057006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0057006" n="0057006"/><anchor xml:id="beg0057006" n="0057006"/>痛<anchor xml:id="end0057006"/>目者，</l><l>不能见正色。</l> <lb n="0057b11" ed="T"/><l>此身肉血成，</l><l>骨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057007" n="0057007"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0057007" n="0057007"/><anchor xml:id="beg0057007" n="0057007"/>髓<anchor xml:id="end0057007"/>肪膏脑，</l> <lb n="0057b12" ed="T"/><l>屎尿<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057008" n="0057008"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0057008" n="0057008"/><anchor xml:id="beg0057008" n="0057008"/>涕<anchor xml:id="end0057008"/>唾等，</l><l>薄皮裹其上。</l> <lb n="0057b13" ed="T"/><l>是身如行厕，</l><l>无主无有我，</l> <lb n="0057b14" ed="T"/><l>于王有何怨，</l><l>而常生嗔恚。</l> <lb n="0057b15" ed="T"/><l>生老病死贼，</l><l>常来侵王身，</l> <lb n="0057b16" ed="T"/><l>何故于是中，</l><l>返生亲友想。</l> <lb n="0057b17" ed="T"/><l>我身四大成，</l><l>王身亦复然，</l> <lb n="0057b18" ed="T"/><l>今若见嗔者，</l><l>是则为自嗔。</l></lg> <lb n="0057b19" ed="T"/><p xml:id="pT03p0057b1901">“是故大王不应生嗔，若故嗔者今得自在，幸 <lb n="0057b20" ed="T"/>可随意早见屠戮。先所开募，可赏是人；我 <lb n="0057b21" ed="T"/>今必定捨命不悔。以是因缘，愿诸众生能一 <lb n="0057b22" ed="T"/>切施及得捨名。”</p><p xml:id="pT03p0057b2207" cb:place="inline">尔时，怨王闻是语已，从御 <lb n="0057b23" ed="T"/>座起，合掌敬礼一切施王，作如是言：“唯愿，大 <lb n="0057b24" ed="T"/>王！还坐本座，汝是法王正化之主，我是罗 <lb n="0057b25" ed="T"/>刹暴恶之人；汝是世灯为世父母，我是世 <lb n="0057b26" ed="T"/>间弊恶大贼，专行恶法劫夺他财；汝是法 <lb n="0057b27" ed="T"/>称正法明镜，我非法称常欺诳他，犹如盲 <lb n="0057b28" ed="T"/>人不自见过。如我等辈罪过深重，是身久 <lb n="0057b29" ed="T"/>应陷入此地，所以迁延得至今日，实赖仁者 <pb n="0057c" ed="T" xml:id="T03.0153.0057c"/> <lb n="0057c01" ed="T"/>执持故耳，今捨此地，及以己身奉施仁者。”</p><p xml:id="pT03p0057c0117" cb:place="inline">一 <lb n="0057c02" ed="T"/>切施王即为怨王廣说法要，令其安住于正 <lb n="0057c03" ed="T"/>法中，大以财宝与婆罗门遣还本土。菩萨摩 <lb n="0057c04" ed="T"/>诃萨如是修行檀波罗蜜时，尙捨如是所重 <lb n="0057c05" ed="T"/>之身，况复外物所有财宝。<anchor type="circle"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0057009" n="0057009"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0057009" n="0057009"/></p></cb:div> <lb n="0057c06" ed="T"/><cb:div type="pin"><cb:mulu level="1" n="3" type="品">3 一切持王子品</cb:mulu><head><title><anchor type="circle"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0057010" n="0057010"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0057010" n="0057010"/>菩萨本缘经</title>一切持王子品第三<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057011" n="0057011"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0057011" n="0057011"/><anchor xml:id="beg0057011" n="0057011"/>之一<anchor xml:id="end0057011"/></head> <lb n="0057c07" ed="T"/><lg type="regular" xml:id="lgT03p0057c0701"><l>菩萨摩诃萨，</l><l>为诸众生故，</l> <lb n="0057c08" ed="T"/><l>一切所重物，</l><l>无不以惠施。</l></lg> <lb n="0057c09" ed="T"/><p xml:id="pT03p0057c0901">如我昔曾闻：</p><p xml:id="pT03p0057c0906" cb:place="inline">过去有王，其王有子，名一切持。 <lb n="0057c10" ed="T"/>年在幼少，形容端正，犹如满月众星中明，众 <lb n="0057c11" ed="T"/>生视之，无有厌足，威仪安<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057012" n="0057012"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0057012" n="0057012"/><anchor xml:id="beg0057012" n="0057012"/>谛<anchor xml:id="end0057012"/>，如<name role="" type="person">须弥山</name>；智 <lb n="0057c12" ed="T"/>慧甚深，犹如大海；忍辱成就，犹如大地；心无 <lb n="0057c13" ed="T"/>变易，如阎浮檀金，常为一切人天所爱。犹如 <lb n="0057c14" ed="T"/>八味淸净之水，于诸世间其心平等；犹如日 <lb n="0057c15" ed="T"/>月等照于物，满众生愿；如如意宝见诸乞者， <lb n="0057c16" ed="T"/>心生欢喜；犹如慈母，见所爱子。是时，王子当 <lb n="0057c17" ed="T"/>说偈言：</p> <lb n="0057c18" ed="T"/><lg type="regular" xml:id="lgT03p0057c1801"><l>“我今得自在，</l><l>所有无量财，</l> <lb n="0057c19" ed="T"/><l>悉与众生共，</l><l>如日皆等照。</l> <lb n="0057c20" ed="T"/><l>见有乞求者，</l><l>终不言无有，</l> <lb n="0057c21" ed="T"/><l>无所求索者，</l><l>亦复施与之。”</l></lg> <lb n="0057c22" ed="T"/><p xml:id="pT03p0057c2201">王子菩萨，诸根寂静，犹如梵天；财贿具足，如 <lb n="0057c23" ed="T"/>毘沙门。王为诸众生供给走使，犹如弟子事 <lb n="0057c24" ed="T"/>师和尙；心常爱念一切众生，犹如父母念所 <lb n="0057c25" ed="T"/>生子；教化众生法则礼仪，如大博士。王子菩 <lb n="0057c26" ed="T"/>萨，悉得成就如是功德，心常乐施一切众生， <lb n="0057c27" ed="T"/>如是之物施与是人、如是之物施与某甲；是 <lb n="0057c28" ed="T"/>人恐怖，我当安慰修行正法无有废捨。所施 <lb n="0057c29" ed="T"/>之物，谓金银、琉璃、玻璃、珍珠、<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057013" n="0057013"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0057013" n="0057013"/><anchor xml:id="beg0057013" n="0057013"/>车<g ref="#CB00006">磲</g><anchor xml:id="end0057013"/>、<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057014" n="0057014"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0057014" n="0057014"/><anchor xml:id="beg0057014" n="0057014"/>马<anchor xml:id="end0057014"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0057015" n="0057015"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0057015" n="0057015"/><anchor xml:id="beg0057015" n="0057015"/>瑙<anchor xml:id="end0057015"/>、珊 <pb n="0058a" ed="T" xml:id="T03.0153.0058a"/> <lb n="0058a01" ed="T"/>瑚、璧玉、种种器物，及诸衣服、床卧、敷具、车乘、 <lb n="0058a02" ed="T"/>舍宅、田地、穀米、奴婢、仆使、象马、牛羊，随有所 <lb n="0058a03" ed="T"/>须，悉能与<anchor xml:id="nkr_note_orig_0058001" n="0058001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0058001" n="0058001"/><anchor xml:id="beg0058001" n="0058001"/>足<anchor xml:id="end0058001"/>。譬如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0058002" n="0058002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0058002" n="0058002"/><anchor xml:id="beg0058002" n="0058002"/>天<anchor xml:id="end0058002"/>雨，百穀滋长，恒以五 <lb n="0058a04" ed="T"/>指施人财物；犹如五龙，降注大雨。王子菩萨 <lb n="0058a05" ed="T"/>常行佈施，日日不绝。设使一日，无人来乞，颜 <lb n="0058a06" ed="T"/>色<anchor xml:id="nkr_note_orig_0058003" n="0058003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0058003" n="0058003"/><anchor xml:id="beg0058003" n="0058003"/>憔悴<anchor xml:id="end0058003"/>，心为愁<anchor xml:id="nkr_note_orig_0058004" n="0058004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0058004" n="0058004"/><anchor xml:id="beg0058004" n="0058004"/>慼<anchor xml:id="end0058004"/>，犹如初月烟雾所覆，无 <lb n="0058a07" ed="T"/>有光明。尔时，诸臣于此王子，悉生嫌恨：</p> <lb n="0058a08" ed="T"/><lg type="regular" xml:id="lgT03p0058a0801"><l>“咄哉我王愚痴无智，</l><l>有财不食後世安在，</l> <lb n="0058a09" ed="T"/><l>见不能用亦不诃子，</l><l>分散库藏施无功者。</l> <lb n="0058a10" ed="T"/><l>库藏尽已民当逬散，</l><l>民既散已怨至谁护，</l> <lb n="0058a11" ed="T"/><l>假设无护命当不全，</l><l>命既不全国复谁居。”</l></lg> <lb n="0058a12" ed="T"/><p xml:id="pT03p0058a1201">尔时，大臣及诸人民各思是事。尔时，父王有 <lb n="0058a13" ed="T"/>一白象，行莲花上，力能降伏敌国怨仇，以有 <lb n="0058a14" ed="T"/>此象，故令他国不能侵<anchor xml:id="nkr_note_orig_0058005" n="0058005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0058005" n="0058005"/><anchor xml:id="beg0058005" n="0058005"/>陵<anchor xml:id="end0058005"/>。时，有边方怨敌之 <lb n="0058a15" ed="T"/>王常作是念：“我当云何而设方便，得彼白象？” <lb n="0058a16" ed="T"/>即遣诸人，诈为苦行婆罗门像，往诣王子求 <lb n="0058a17" ed="T"/>索白象。</p><p xml:id="pT03p0058a1704" cb:place="inline">尔时，王子见诸大臣生嗔恚心故，乘 <lb n="0058a18" ed="T"/>白象出城遊观，欲向一林，即于其路见婆罗 <lb n="0058a19" ed="T"/>门。既见王子，心大欢喜咒愿且言：“愿使王子 <lb n="0058a20" ed="T"/>绍继大王无上之位，寿命无量；邻国归德，天 <lb n="0058a21" ed="T"/>下太平。王子！我等悉是婆罗门也，居在远方， <lb n="0058a22" ed="T"/>常承王子好喜佈施，故从远来，道路饥渴，备 <lb n="0058a23" ed="T"/>受众苦。王子！当知我等，受持淸净禁戒，多所 <lb n="0058a24" ed="T"/>读诵，无<anchor xml:id="nkr_note_orig_0058006" n="0058006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0058006" n="0058006"/><anchor xml:id="beg0058006" n="0058006"/>有<anchor xml:id="end0058006"/>不综。王子功德流佈十方，闻风 <lb n="0058a25" ed="T"/>称赞无不爱乐，能令众生所愿满足，有来 <lb n="0058a26" ed="T"/>乞者无一空还，汝所乘象愿见施与。”</p><p xml:id="pT03p0058a2615" cb:place="inline">尔时， <lb n="0058a27" ed="T"/>王子即作是念：“今若不与，则违本要；设当与 <lb n="0058a28" ed="T"/>者，非我所有，复是父王所爱重者。”即便语言： <lb n="0058a29" ed="T"/>“君等若需金银、琉璃、种种车乘、奴婢之属，我 <pb n="0058b" ed="T" xml:id="T03.0153.0058b"/> <lb n="0058b01" ed="T"/>悉能与；此白象者，既非我有，不得自在，复是 <lb n="0058b02" ed="T"/>父王所乘之象，云何辄当以相惠施？计是白 <lb n="0058b03" ed="T"/>象價値幾许，我当与直，不令汝等有贫乏也。 <lb n="0058b04" ed="T"/>何必正欲得此白象？汝婆罗门！怜愍众生，出 <lb n="0058b05" ed="T"/>家受戒，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0058007" n="0058007"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0058007" n="0058007"/><anchor xml:id="beg0058007" n="0058007"/>已<anchor xml:id="end0058007"/>远離一切之物，何用是象？汝若得 <lb n="0058b06" ed="T"/>者，或更有患。”</p><p xml:id="pT03p0058b0606" cb:place="inline">诸婆罗门复作是言：“我等不 <lb n="0058b07" ed="T"/>用钱财珍宝，唯须是象乘之入山，求觅好 <lb n="0058b08" ed="T"/>华供养诸天已，当令众生若生天上、或入涅 <lb n="0058b09" ed="T"/>槃。王子本愿欲利益他，我亦如是欲利益 <lb n="0058b10" ed="T"/>他。”</p><p xml:id="pT03p0058b1002" cb:place="inline">尔时，王子闻是语已，即生悲心，便下白 <lb n="0058b11" ed="T"/>象，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0058008" n="0058008"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0058008" n="0058008"/><anchor xml:id="beg0058008" n="0058008"/>覆<anchor xml:id="end0058008"/>作是念：“此象虽是父王所有，今以佈施， <lb n="0058b12" ed="T"/>大臣人民必当见嫌，欲利益他，何得计是！ <lb n="0058b13" ed="T"/>然我所施，不求名声生天人中，以是因缘，令 <lb n="0058b14" ed="T"/>诸众生断诸烦恼。”作是愿已，便持白象施婆 <lb n="0058b15" ed="T"/>罗门，自乘一马，还欲入城。</p><p xml:id="pT03p0058b1511" cb:place="inline">诸婆罗门既得 <lb n="0058b16" ed="T"/>象已，便共累骑，迴还而去。忽尔之间，已到本 <lb n="0058b17" ed="T"/>国。</p><p xml:id="pT03p0058b1702" cb:place="inline">时诸大臣即共集聚，疾至王所，白言：“大 <lb n="0058b18" ed="T"/>王！今日快善所重白象，王子已持施婆罗门， <lb n="0058b19" ed="T"/>诸婆罗门得已乘去，今到敌国；以王先时见 <lb n="0058b20" ed="T"/>其佈施金银珍宝，不诃责故，致令今日复以 <lb n="0058b21" ed="T"/>白象施与怨家。大王！世间恶子多诸过患，饮 <lb n="0058b22" ed="T"/>酒摴蒱贪色费用，臣等敢<anchor xml:id="nkr_note_orig_0058009" n="0058009"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0058009" n="0058009"/><anchor xml:id="beg0058009" n="0058009"/>奏<anchor xml:id="end0058009"/>不咎责，王子 <lb n="0058b23" ed="T"/>若能从今已往，更不以财惠施于人，则可听 <lb n="0058b24" ed="T"/>住；若不止者，便当摈之远著深山。”</p><p xml:id="pT03p0058b2414" cb:place="inline">尔时，父 <lb n="0058b25" ed="T"/>王即召其子作是念言：“怪哉！我今云何一旦 <lb n="0058b26" ed="T"/>为诸大臣不令我子随意行施；我今惭愧，犹 <lb n="0058b27" ed="T"/>如妇人怖畏姑<anchor xml:id="nkr_note_orig_0058010" n="0058010"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0058010" n="0058010"/><anchor xml:id="beg0058010" n="0058010"/>妐<anchor xml:id="end0058010"/>。”即向其子而说是言：“卿 <lb n="0058b28" ed="T"/>从今始，莫复贪著，一切功德可離捨；心行正 <lb n="0058b29" ed="T"/>法者，应著草衣服、啖水果远处深山；卿今不 <pb n="0058c" ed="T" xml:id="T03.0153.0058c"/> <lb n="0058c01" ed="T"/>应挑其右目以治左眼，卿于今日如何一旦 <lb n="0058c02" ed="T"/>恼乱我心及诸大臣？夫为人法，先安其亲，然 <lb n="0058c03" ed="T"/>後乃当及馀他人，卿今云何以我白象施与 <lb n="0058c04" ed="T"/>怨家？”</p><anchor type="circle"/> <lb n="0058c05" ed="T"/><cb:juan n="001" fun="close"><cb:jhead><title><anchor xml:id="nkr_note_orig_0058011" n="0058011"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0058011" n="0058011"/>菩萨本缘经</title>卷上</cb:jhead></cb:juan></cb:div> <lb n="0058c06" ed="T"/><cb:div type="w"><p xml:id="pT03p0058c0601">右经第三幅十四行，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0058012" n="0058012"/><anchor xml:id="nkr_note_cf._0058012" n="0058012"/>鹿群威猛<note place="inline">之下</note>丹本有“如我曾闻，菩 <lb n="0058c07" ed="T"/>萨往昔以恚因缘堕于龙中，<note place="inline">乃至</note>五穀临熟遇天恶雹<anchor xml:id="nkr_note_add_0058c0701" n="0058c0701"/><anchor xml:id="beg0058c0701" n="0058c0701"/><note place="inline">等</note><anchor xml:id="end0058c0701"/>。” <lb n="0058c08" ed="T"/>凡二十六行四百四十二字；国本、宋本所无者，今捡 <lb n="0058c09" ed="T"/>彼文，则是此经下卷。〈龙品〉第八之文，《丹藏》错乱，妄 <lb n="0058c10" ed="T"/>安于兹耳，故今不取。</p></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0052013" to="#end0052013"><lem wit="#wit.orig">菩</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">僧伽斯那撰菩</rdg></app> <app from="#beg0052014" to="#end0052014"><lem wit="#wit.orig">上</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">第一</rdg></app> <app from="#beg0052015" to="#end0052015"><lem wit="#wit.orig">僧伽斯那撰</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3"><space quantity="0"/></rdg></app> <app from="#beg0052016" to="#end0052016"><lem wit="#wit.orig">字恭明</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3"><space quantity="0"/></rdg></app> <app from="#beg0052017" to="#end0052017"><lem wit="#wit.orig">狭</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">狭</rdg></app> <app from="#beg0052018" to="#end0052018"><lem wit="#wit.orig">陵</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">凌</rdg></app> <app from="#beg0052019" to="#end0052019"><lem wit="#wit.orig">亡</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">世</rdg></app> <app from="#beg0052020" to="#end0052020"><lem wit="#wit.orig">悉</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">心</rdg></app> <app from="#beg0052021" to="#end0052021"><lem wit="#wit.orig">法</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3"><space quantity="0"/></rdg></app> <app from="#beg0052022" to="#end0052022"><lem wit="#wit.orig">臣</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">诸臣</rdg></app> <app from="#beg0052023" to="#end0052023"><lem wit="#wit.orig">治</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">理</rdg></app> <app from="#beg0053001" to="#end0053001"><lem wit="#wit.orig">驶</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit3">驶</rdg></app> <app from="#beg0053002" to="#end0053002"><lem wit="#wit.orig">鹿群威猛</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">鹿群威猛如我曾闻菩萨往昔以来因缘堕于龙中受三毒身所谓气毒见毒触毒其身杂色如七宝聚光明自照不假日月才貌长大气如排风其目照朗如双日出常为无量诸龙所绕自化其身而为人像与诸龙女共相娱乐住毘陀山幽邃多诸林木花果茂盛甚可爱乐有诸池水八味具足常在其中遊止受乐经历无量百千万岁时金翅鸟为饮食故乘空束身飞来欲取当其来时诸山碎壤泉池枯涸尔时诸龙及诸龙女见闻是事心大恐怖所服璎珞花香服饰寻悉解落裂在其地诸龙夫人恐怖堕泪而作是言今此大怨已来逼身其<g ref="#CB01040">嘴</g>金刚多所破壞当如之何龙便答曰卿依我後时诸妇女寻即相与来依龙复念言今此妇女各生恐怖我若不能作拥护者何用如是姝大之身我今此身为诸龙王若不能护何用生为行正法者要捨身命以拥护他是金翅鸟之王有大威德其力难堪除我一身馀无能御我今要当捨其身命以救诸龙尔时龙王语金翅鸟汝金翅鸟小复留神听我所说汝于我所常生怨害然我于汝都无恶心我以夙业受是大身禀得三毒顾有是力未曾于他而生恶心我今自忖奋其气力足能与汝共相抗御亦能远焰大火投漧草木五穀临熟遇大恶雹</rdg></app> <app from="#beg0053003" to="#end0053003"><lem wit="#wit.orig">御</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">御</rdg></app> <app from="#beg0053004" to="#end0053004"><lem wit="#wit.orig">散</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">散是故当知</rdg></app> <app from="#beg0053005" to="#end0053005"><lem wit="#wit.orig">先承</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">绍先</rdg></app> <app from="#beg0053006" to="#end0053006"><lem wit="#wit.orig">政</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">正</rdg></app> <app from="#beg_1" to="#end_1" corresp="#0052018"><lem wit="#wit.orig">陵</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">凌</rdg></app> <app from="#beg0053007" to="#end0053007"><lem wit="#wit.orig">故</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">欲</rdg></app> <app from="#beg0053008" to="#end0053008"><lem wit="#wit.orig">日</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">者</rdg></app> <app from="#beg0053009" to="#end0053009"><lem wit="#wit.orig">寧</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">若</rdg></app> <app from="#beg0053010" to="#end0053010"><lem wit="#wit.orig">说</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">为说</rdg></app> <app from="#beg0053011" to="#end0053011"><lem wit="#wit.orig">爱</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit3">受</rdg></app> <app from="#beg0053c1401" to="#end0053c1401"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta #wit4">心<note type="cf1">K30n0988_p0023c22</note></lem><rdg wit="#wit.orig">切</rdg></app> <app from="#beg0054001" to="#end0054001"><lem wit="#wit.orig">能</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">相</rdg></app> <app from="#beg0054002" to="#end0054002"><lem wit="#wit.orig">欬</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">疾</rdg></app> <app from="#beg0054003" to="#end0054003"><lem wit="#wit.orig">叠</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3"><g ref="#CB00626">氎</g></rdg></app> <app from="#beg0054004" to="#end0054004"><lem wit="#wit.orig">玻璃</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3">玻璃</rdg></app> <app from="#beg0054005" to="#end0054005"><lem wit="#wit.cbeta #wit5" resp="#resp4">令<note type="cf1">《福州藏》（日本宫内厅书陵部藏大藏经db2第4619帖第10图第18行）</note></lem><rdg wit="#wit.orig">今</rdg><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">令</rdg></app> <app from="#beg0054006" to="#end0054006"><lem wit="#wit.orig">令</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">今</rdg></app> <app from="#beg0054007" to="#end0054007"><lem wit="#wit.orig">灌</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit3">罐</rdg></app> <app from="#beg0054008" to="#end0054008"><lem wit="#wit.orig">困</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">因</rdg></app> <app from="#beg0054009" to="#end0054009"><lem wit="#wit.orig">採</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2">辨</rdg><rdg resp="#resp2" wit="#wit3">来</rdg></app> <app from="#beg0054010" to="#end0054010"><lem wit="#wit.orig">盘</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">槃</rdg></app> <app from="#beg_2" to="#end_2" corresp="#0054007"><lem wit="#wit.orig">灌</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit3">罐</rdg></app> <app from="#beg0054011" to="#end0054011"><lem wit="#wit.orig">泻</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2">写</rdg></app> <app from="#beg0055001" to="#end0055001"><lem wit="#wit.orig">菩萨本缘经</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3"><space quantity="0"/></rdg></app> <app from="#beg0055002" to="#end0055002"><lem wit="#wit.orig">在</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">柱</rdg></app> <app from="#beg0055003" to="#end0055003"><lem wit="#wit.orig">之</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3"><space quantity="0"/></rdg></app> <app from="#beg0055004" to="#end0055004"><lem wit="#wit.orig">珍</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">金</rdg></app> <app from="#beg0055005" to="#end0055005"><lem wit="#wit.orig">土</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">王</rdg></app> <app from="#beg0055006" to="#end0055006"><lem wit="#wit.orig">御</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit3">御</rdg></app> <app from="#beg0055007" to="#end0055007"><lem wit="#wit.orig">镝</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">的</rdg></app> <app from="#beg0055008" to="#end0055008"><lem wit="#wit.orig">汝</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">汝今</rdg></app> <app from="#beg0055009" to="#end0055009"><lem wit="#wit.orig">所</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3"><space quantity="0"/></rdg></app> <app from="#beg0055010" to="#end0055010"><lem wit="#wit.orig">孤</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">憔</rdg></app> <app from="#beg0055011" to="#end0055011"><lem wit="#wit.orig">兼</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">遭</rdg></app> <app from="#beg0055012" to="#end0055012"><lem wit="#wit.orig">即</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">既</rdg></app> <app from="#beg0055c1701" to="#end0055c1701"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta #wit4">止<note type="cf1">K30n0988_p0026b21</note><note type="cf2">T03n0153_p0068b01</note></lem><rdg wit="#wit.orig">步</rdg></app> <app from="#beg0055013" to="#end0055013"><lem wit="#wit.orig">谮</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">赞</rdg></app> <app from="#beg0056001" to="#end0056001"><lem wit="#wit.orig">言</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">王</rdg></app> <app from="#beg0056002" to="#end0056002"><lem wit="#wit.orig">坚牢</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">得坚</rdg></app> <app from="#beg0056003" to="#end0056003"><lem wit="#wit.orig">锭</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit3">庭</rdg></app> <app from="#beg0056004" to="#end0056004"><lem wit="#wit.orig">得获</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">获得</rdg></app> <app from="#beg0056005" to="#end0056005"><lem wit="#wit.orig">怨</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">死</rdg></app> <app from="#beg0057001" to="#end0057001"><lem wit="#wit.orig">诅</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">咄</rdg></app> <app from="#beg0057002" to="#end0057002"><lem wit="#wit.orig">繫</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">繫缚</rdg></app> <app from="#beg0057003" to="#end0057003"><lem wit="#wit.orig">乎</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">于</rdg></app> <app from="#beg0057004" to="#end0057004"><lem wit="#wit.orig">渡</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">度</rdg></app> <app from="#beg0057005" to="#end0057005"><lem wit="#wit.orig">哀</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">畏</rdg></app> <app from="#beg0057006" to="#end0057006"><lem wit="#wit.orig">痛</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">病</rdg></app> <app from="#beg0057007" to="#end0057007"><lem wit="#wit.orig">髓</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3">体</rdg></app> <app from="#beg0057008" to="#end0057008"><lem wit="#wit.orig">涕</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">洟</rdg></app> <app from="#beg0057011" to="#end0057011"><lem wit="#wit.orig">之一</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3"><space quantity="0"/></rdg></app> <app from="#beg0057012" to="#end0057012"><lem wit="#wit.orig">谛</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit3">详</rdg></app> <app from="#beg0057013" to="#end0057013"><lem wit="#wit.orig">车<g ref="#CB00006">磲</g></lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit3">砗磲</rdg></app> <app from="#beg0057014" to="#end0057014"><lem wit="#wit.orig">马</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit3">码</rdg></app> <app from="#beg0057015" to="#end0057015"><lem wit="#wit.orig">瑙</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">恼</rdg></app> <app from="#beg0058001" to="#end0058001"><lem wit="#wit.orig">足</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">之</rdg></app> <app from="#beg0058002" to="#end0058002"><lem wit="#wit.orig">天</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit3">大</rdg></app> <app from="#beg0058003" to="#end0058003"><lem wit="#wit.orig">憔悴</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">憔悴</rdg></app> <app from="#beg0058004" to="#end0058004"><lem wit="#wit.orig">慼</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3">戚</rdg></app> <app from="#beg0058005" to="#end0058005"><lem wit="#wit.orig">陵</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">凌</rdg></app> <app from="#beg0058006" to="#end0058006"><lem wit="#wit.orig">有</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">书</rdg></app> <app from="#beg0058007" to="#end0058007"><lem wit="#wit.orig">已</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">久已</rdg></app> <app from="#beg0058008" to="#end0058008"><lem wit="#wit.orig">覆</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit3">复</rdg><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">欠</rdg></app> <app from="#beg0058009" to="#end0058009"><lem wit="#wit.orig">奏</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">奏愿</rdg></app> <app from="#beg0058010" to="#end0058010"><lem wit="#wit.orig">妐</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3">公</rdg></app> <app from="#beg0058c0701" to="#end0058c0701"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta #wit4"><note place="inline">等</note><note type="cf1">K30n0988_p0030c07</note></lem><rdg wit="#wit.orig">等</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="cbeta-notes"> <head>CBETA 挍注</head> <p> <note n="0052013" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0052013">菩【大】，僧伽斯那撰菩【宋】【元】【明】</note> <note n="0052014" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0052014">上【大】，第一【宋】【元】【明】</note> <note n="0052015" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0052015">僧伽斯那撰【大】，〔－〕【宋】【元】【明】</note> <note n="0052016" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0052016">字恭明【大】，〔－〕【明】</note> <note n="0052017" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0052017">狭【大】，狭【宋】【元】【明】</note> <note n="0052018" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0052018">陵【大】＊，凌【宋】＊【元】＊【明】＊</note> <note n="0052019" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0052019">亡【大】，世【宋】【元】【明】</note> <note n="0052020" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0052020">悉【大】，心【宋】【元】【明】</note> <note n="0052021" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0052021">法【大】，〔－〕【宋】【元】【明】</note> <note n="0052022" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0052022">臣【大】，诸臣【宋】【元】【明】</note> <note n="0052023" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0052023">治【大】，理【宋】【元】【明】</note> <note n="0053001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0053001">驶【大】，驶【元】【明】</note> <note n="0053002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0053002">鹿群威猛【大】，鹿群威猛如我曾闻菩萨往昔以来因缘堕于龙中受三毒身所谓气毒见毒触毒其身杂色如七宝聚光明自照不假日月才貌长大气如排风其目照朗如双日出常为无量诸龙所绕自化其身而为人像与诸龙女共相娱乐住毘陀山幽邃多诸林木花果茂盛甚可爱乐有诸池水八味具足常在其中遊止受乐经历无量百千万岁时金翅鸟为饮食故乘空束身飞来欲取当其来时诸山碎壤泉池枯涸尔时诸龙及诸龙女见闻是事心大恐怖所服璎珞花香服饰寻悉解落裂在其地诸龙夫人恐怖堕泪而作是言今此大怨已来逼身其<g ref="#CB01040">嘴</g>金刚多所破壞当如之何龙便答曰卿依我後时诸妇女寻即相与来依龙复念言今此妇女各生恐怖我若不能作拥护者何用如是姝大之身我今此身为诸龙王若不能护何用生为行正法者要捨身命以拥护他是金翅鸟之王有大威德其力难堪除我一身馀无能御我今要当捨其身命以救诸龙尔时龙王语金翅鸟汝金翅鸟小复留神听我所说汝于我所常生怨害然我于汝都无恶心我以夙业受是大身禀得三毒顾有是力未曾于他而生恶心我今自忖奋其气力足能与汝共相抗御亦能远焰大火投漧草木五穀临熟遇大恶雹【宋】【元】【明】</note> <note n="0053003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0053003">御【大】，御【宋】</note> <note n="0053004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0053004">散【大】，散是故当知【宋】【元】【明】</note> <note n="0053005" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0053005">先承【大】，绍先【宋】【元】【明】</note> <note n="0053006" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0053006">政【大】，正【宋】【元】【明】</note> <note n="0053007" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0053007">故【大】，欲【宋】【元】【明】</note> <note n="0053008" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0053008">日【大】，者【宋】【元】【明】</note> <note n="0053009" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0053009">寧【大】，若【宋】【元】【明】</note> <note n="0053010" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0053010">说【大】，为说【宋】【元】【明】</note> <note n="0053011" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0053011">爱【大】，受【元】【明】</note> <note n="0054001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0054001">能【大】，相【宋】【元】【明】</note> <note n="0054002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0054002">欬【大】，疾【宋】【元】【明】</note> <note n="0054003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0054003">叠【大】，<g ref="#CB00626">氎</g>【宋】【元】【明】</note> <note n="0054004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0054004">玻璃【大】，玻璃【明】</note> <note n="0054005" resp="#resp1" type="mod" cb:note_key="T03.0054b15.08" target="#nkr_note_mod_0054005">令【CB】【宫-CB】【宋】【元】【明】，今【大】</note> <note n="0054006" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0054006">令【大】，今【宋】【元】【明】</note> <note n="0054007" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0054007">灌【大】＊，罐【元】【明】＊</note> <note n="0054008" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0054008">困【大】，因【宋】【元】【明】</note> <note n="0054009" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0054009">採【大】，辨【宋】【元】，来【明】</note> <note n="0054010" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0054010">盘【大】，槃【宋】【元】【明】</note> <note n="0054011" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0054011">泻【大】，写【宋】【元】</note> <note n="0055001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0055001">菩萨本缘经【大】，〔－〕【明】</note> <note n="0055002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0055002">在【大】，柱【宋】【元】【明】</note> <note n="0055003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0055003">之【大】，〔－〕【宋】【元】【明】</note> <note n="0055004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0055004">珍【大】，金【宋】【元】【明】</note> <note n="0055005" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0055005">土【大】，王【宋】【元】【明】</note> <note n="0055006" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0055006">御【大】，御【元】【明】</note> <note n="0055007" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0055007">镝【大】，的【宋】【元】【明】</note> <note n="0055008" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0055008">汝【大】，汝今【宋】【元】【明】</note> <note n="0055009" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0055009">所【大】，〔－〕【宋】【元】【明】</note> <note n="0055010" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0055010">孤【大】，憔【宋】【元】【明】</note> <note n="0055011" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0055011">兼【大】，遭【宋】【元】【明】</note> <note n="0055012" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0055012">即【大】，既【宋】【元】【明】</note> <note n="0055013" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0055013">谮【大】，赞【宋】【元】【明】</note> <note n="0056001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0056001">言【大】，王【宋】【元】【明】</note> <note n="0056002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0056002">坚牢【大】，得坚【宋】【元】【明】</note> <note n="0056003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0056003">锭【大】，庭【元】【明】</note> <note n="0056004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0056004">得获【大】，获得【宋】【元】【明】</note> <note n="0056005" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0056005">怨【大】，死【宋】【元】【明】</note> <note n="0057001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0057001">诅【大】，咄【宋】【元】【明】</note> <note n="0057002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0057002">繫【大】，繫缚【宋】【元】【明】</note> <note n="0057003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0057003">乎【大】，于【宋】【元】【明】</note> <note n="0057004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0057004">渡【大】，度【宋】【元】【明】</note> <note n="0057005" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0057005">哀【大】，畏【宋】【元】【明】</note> <note n="0057006" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0057006">痛【大】，病【宋】【元】【明】</note> <note n="0057007" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0057007">髓【大】，体【明】</note> <note n="0057008" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0057008">涕【大】，洟【宋】【元】【明】</note> <note n="0057009" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0057009"><!--CBETA todo type: a-->卷第一终【宋】【元】【明】</note> <note n="0057010" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0057010"><!--CBETA todo type: a-->菩萨本缘经【大】，〔－〕【宋】【元】【明】，卷第二首，<!--CBETA todo type: newmod-->吴<name role="" type="person">支谦</name>译【宋】【元】，吴月氏优婆塞<name role="" type="person">支谦</name>译【明】</note> <note n="0057011" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0057011">之一【大】，〔－〕【宋】【元】【明】</note> <note n="0057012" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0057012">谛【大】，详【元】【明】</note> <note n="0057013" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0057013">车<g ref="#CB00006">磲</g>【大】，砗磲【元】【明】</note> <note n="0057014" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0057014">马【大】，码【元】【明】</note> <note n="0057015" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0057015">瑙【大】，恼【宋】【元】【明】</note> <note n="0058001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0058001">足【大】，之【宋】【元】【明】</note> <note n="0058002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0058002">天【大】，大【元】【明】</note> <note n="0058003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0058003">憔悴【大】，憔悴【宋】【元】【明】</note> <note n="0058004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0058004">慼【大】，戚【明】</note> <note n="0058005" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0058005">陵【大】，凌【宋】【元】【明】</note> <note n="0058006" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0058006">有【大】，书【宋】【元】【明】</note> <note n="0058007" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0058007">已【大】，久已【宋】【元】【明】</note> <note n="0058008" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0058008">覆【大】，复【元】【明】，欠【宋】</note> <note n="0058009" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0058009">奏【大】，奏愿【宋】【元】【明】</note> <note n="0058010" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0058010">妐【大】，公【明】</note> <note n="0058011" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0058011"><!--CBETA todo type: a-->菩萨…馀【大】，〔－〕【宋】【元】【明】，【宋】【元】【明】不分卷</note> </p> </cb:div> <cb:div type="taisho-notes"> <head>大正藏 挍注</head> <p> <note n="0052013" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0052013">（僧伽斯那撰）＋菩【三】</note> <note n="0052014" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0052014">上＝第一【三】</note> <note n="0052015" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0052015">〔僧伽斯那撰〕－【三】</note> <note n="0052016" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0052016">〔字恭明〕－【明】</note> <note n="0052017" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0052017">狭＝狭【三】</note> <note n="0052018" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0052018">陵＝凌【三】＊</note> <note n="0052019" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0052019">亡＝世【三】</note> <note n="0052020" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0052020">悉＝心【三】</note> <note n="0052021" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0052021">〔法〕－【三】</note> <note n="0052022" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0052022">（诸）＋臣【三】</note> <note n="0052023" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0052023">治＝理【三】</note> <note n="0053001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0053001">驶＝驶【元】【明】</note> <note n="0053002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0053002">鹿群威猛＋（如我曾闻菩萨往昔以来因缘堕于龙中受三毒身所谓气毒见毒触毒其身杂色如七宝聚光明自照不假日月才貌长大气如排风其目照朗如双日出常为无量诸龙所绕自化其身而为人像与诸龙女共相娱乐住毘陀山幽邃多诸林木花果茂盛甚可爱乐有诸池水八味具足常在其中遊止受乐经历无量百千万岁时金翅鸟为饮食故乘空束身飞来欲取当其来时诸山碎壤泉池枯涸尔时诸龙及诸龙女见闻是事心大恐怖所服璎珞花香服饰寻悉解落裂在其地诸龙夫人恐怖堕泪而作是言今此大怨已来逼身其<g ref="#CB01040">嘴</g>金刚多所破壞当如之何龙便答曰卿依我後时诸妇女寻即相与来依龙复念言今此妇女各生恐怖我若不能作拥护者何用如是姝大之身我今此身为诸龙王若不能护何用生为行正法者要捨身命以拥护他是金翅鸟之王有大威德其力难堪除我一身馀无能御我今要当捨其身命以救诸龙尔时龙王语金翅鸟汝金翅鸟小复留神听我所说汝于我所常生怨害然我于汝都无恶心我以夙业受是大身禀得三毒顾有是力未曾于他而生恶心我今自忖奋其气力足能与汝共相抗御亦能远焰大火投漧草木五穀临熟遇大恶雹）四百二十字【三】</note> <note n="0053003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0053003">御＝御【宋】</note> <note n="0053004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0053004">散＋（是故当知）【三】</note> <note n="0053005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0053005">先承＝绍先【三】</note> <note n="0053006" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0053006">政＝正【三】</note> <note n="0053007" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0053007">故＝欲【三】</note> <note n="0053008" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0053008">日＝者【三】</note> <note n="0053009" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0053009">寧＝若【三】</note> <note n="0053010" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0053010">（为）＋说【三】</note> <note n="0053011" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0053011">爱＝受【元】【明】</note> <note n="0054001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0054001">能＝相【三】</note> <note n="0054002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0054002">欬＝疾【三】</note> <note n="0054003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0054003">叠＝<g ref="#CB00626">氎</g>【三】</note> <note n="0054004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0054004">玻璃＝玻璃【明】</note> <note n="0054005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0054005">今＝令【三】</note> <note n="0054006" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0054006">令＝今【三】</note> <note n="0054007" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0054007">灌＝罐【元】【明】＊</note> <note n="0054008" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0054008">困＝因【三】</note> <note n="0054009" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0054009">採＝辨【宋】【元】，来【明】</note> <note n="0054010" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0054010">盘＝槃【三】</note> <note n="0054011" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0054011">泻＝写【宋】【元】</note> <note n="0055001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0055001">〔菩萨本缘经〕－【明】</note> <note n="0055002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0055002">在＝柱【三】</note> <note n="0055003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0055003">〔之〕－【三】</note> <note n="0055004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0055004">珍＝金【三】</note> <note n="0055005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0055005">土＝王【三】</note> <note n="0055006" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0055006">御＝御【元】【明】</note> <note n="0055007" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0055007">镝＝的【三】</note> <note n="0055008" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0055008">汝＋（今）【三】</note> <note n="0055009" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0055009">〔所〕－【三】</note> <note n="0055010" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0055010">孤＝憔【三】</note> <note n="0055011" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0055011">兼＝遭【三】</note> <note n="0055012" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0055012">即＝既【三】</note> <note n="0055013" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0055013">谮＝赞【三】</note> <note n="0056001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0056001">言＝王【三】</note> <note n="0056002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0056002">坚牢＝得坚【三】</note> <note n="0056003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0056003">锭＝庭【元】【明】</note> <note n="0056004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0056004">得获＝获得【三】</note> <note n="0056005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0056005">怨＝死【三】</note> <note n="0057001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0057001">诅＝咄【三】</note> <note n="0057002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0057002">繫＋（缚）【三】</note> <note n="0057003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0057003">乎＝于【三】</note> <note n="0057004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0057004">渡＝度【三】</note> <note n="0057005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0057005">哀＝畏【三】</note> <note n="0057006" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0057006">痛＝病【三】</note> <note n="0057007" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0057007">髓＝体【明】</note> <note n="0057008" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0057008">涕＝洟【三】</note> <note n="0057009" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0057009">卷第一终【三】</note> <note n="0057010" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0057010">卷第二首，吴<name role="" type="person">支谦</name>译【宋】【元】，吴月氏优婆塞<name role="" type="person">支谦</name>译【明】，〔菩萨本缘经〕－【三】</note> <note n="0057011" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0057011">〔之一〕－【三】</note> <note n="0057012" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0057012">谛＝详【元】【明】</note> <note n="0057013" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0057013">车<g ref="#CB00006">磲</g>＝砗磲【元】【明】</note> <note n="0057014" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0057014">马＝码【元】【明】</note> <note n="0057015" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0057015">瑙＝恼【三】</note> <note n="0058001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0058001">足＝之【三】</note> <note n="0058002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0058002">天＝大【元】【明】</note> <note n="0058003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0058003">憔悴＝憔悴【三】</note> <note n="0058004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0058004">慼＝戚【明】</note> <note n="0058005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0058005">陵＝凌【三】</note> <note n="0058006" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0058006">有＝书【三】</note> <note n="0058007" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0058007">（久）＋已【三】</note> <note n="0058008" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0058008">覆＝复【元】【明】，欠【宋】</note> <note n="0058009" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0058009">奏＋（愿）【三】</note> <note n="0058010" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0058010">妐＝公【明】</note> <note n="0058011" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0058011">不分卷〔菩萨…馀〕百三十馀字－【三】</note> <note n="0058012" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0058012">P.53页 A段3行参照</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0053c1401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0053c1401">心【CB】【丽-CB】，切【大】</note> <note n="0055c1701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0055c1701">止【CB】【丽-CB】，步【大】</note> <note n="0058c0701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0058c0701"><note place="inline">等</note>【CB】【丽-CB】，等【大】</note> </p> </cb:div> <cb:div type="rest-notes"> <head>其他挍注</head> <p> <note n="0058012" place="foot" type="cf." target="#nkr_note_cf._0058012">P.53页A段3行参照</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>